ikona pliku docx

Współczesne problemy psychologii notatki


ocena: 4.0, 0
Poniżej zobaczysz niesformatowany początek pliku. Cały plik zajmuje 67.23 kB.


    Różnice pomiędzy wiedzą potoczną a naukową (net)
Wiedza naukowa charakteryzuje się, zdaniem Sucha, wysokim stopniem usystematyzowania logicznego, to znaczy: jej twierdzenia, uporządkowane za pomocą relacji wynikania, tworzą systemy dedukcyjne. Posiada ona również wysoki stopień informacyjnej – logicznej i empirycznej – zawartości, dzięki czemu twierdzenia te dostarczają wielu informacji. Wysoki stopień intersubiektywności wiedzy naukowej gwarantuje jej zrozumiałość dla wszystkich osób odpowiednio wykształconych oraz publiczną jej kontrolę, sprawdzalność. Wiedza ta cechuje się także samokrytycznym stosunkiem do swych osiągnięć i samokontrolą. Posiada ona ponadto wysoki stopień uteoretycznienia, nie opiera się zatem jedynie na danych empirycznych, lecz wnika w istotę zjawisk, w wewnętrzne mechanizmy i prawidłowości. Równocześnie wiedza naukowa poszukuje twierdzeń ogólnych, nie poprzestając na formułowaniu twierdzeń jednostkowych. Cechuje ją wysoki poziom ścisłości (dokładności) oraz wysoka moc prognostyczna, eksplanacyjna i heurystyczna. Dzięki możliwościom, jakich dostarcza wiedza naukowa w zakresie przewidywania zjawisk, ma ona istotne znaczenie dla praktyki. Jej moc prognozowania i wyjaśniania, a także usystematyzowanie oraz wysoki stopień ogólności i ścisłości przyczyniają się do odkrywania nowych prawd, a więc do rozrostu wiedzy naukowej.
Wiedza potoczna, opierająca się na zdrowym rozsądku i codziennym doświadczeniu, jest – w przeciwieństwie do poprzedniej – rozległa i niejednorodna. „Zdrowy rozsądek” gromadzi bowiem prawdziwe informacje wespół z przesądami. W porównaniu z wiedzą naukową, wiedzę potoczną charakteryzuje niski stopień uteoretycznienia, ponieważ dotyka ona bezpośrednio samych zjawisk, a nie ich modeli. W niskim stopniu cechuje się również ogólnością, gdyż jej twierdzenia odnoszą się do pojedynczych przedmiotów lub ich niewielkich zbiorów. Niewielka ścisłość tego rodzaju wiedzy polega na niepodawaniu miar liczbowych, a formułowaniu głównie jakościowych twierdzeń. W efekcie wiedza potoczna posiada niski stopień informacyjnej zawartości, zatem niewiele stwierdza o przedmiotach, o których mówi. Z powodu swego powierzchownego charakteru (czyli niewnikania w głębsze poziomy rzeczywistości) ma ona niewielką moc wyjaśniania rozmaitych mechanizmów. Niska precyzja i ogólnikowość obniżają zaś jej moc przewidywania zjawisk (Such, 1986).

Such zaprzecza tezie, jakoby wiedza potoczna miała posiadać niższy stopień prawdziwości, niż wiedza naukowa. Jego zdaniem twierdzenia potoczne, niemal niewykraczające poza dane empiryczne, są niezawodne w działaniu praktycznym i równie prawdziwe, jak twierdzenia naukowe. Ponadto cechuje je podobny do twierdzeń naukowych stopień pewności. Wiedza potoczna jest człowiekowi niezbędna do funkcjonowania. Wkracza ona w te obszary rzeczywistości, do których nie dociera wiedza naukowa, a przy tym jest łatwiejsza do opanowania i stosowania (Such, 1986). Stanowi ona również podstawę zdobywania wiedzy profesjonalnej (Kielar-Turska, 2001).
Wiedza naukowa to uznawany przez przedstawicieli danej dyscypliny naukowej zespół sądów, o tym jak jest, jak się rzeczy mają, dlaczego tak sie mają, oraz twierdzeń (lub systemów twierdzeń) stanowiacych bądź opisy poszczególnych fragmentów rzeczywistości, bądź też teorie wyajśniające zjawiska z danej dziedziny. Wiedza naukowa stosuje mocną zasadę racjonalności inaczej zwaną zasadą racjonalnego uznawania przekonań. Oznacza to, że stopień przekonania z jakim głosimy dane twierdzenie nie może być większy od stopnia z jakim głosimy dane twierdzenie oraz powinien odpowiadać stopniowi jego uzasadnienia (Mocna zasada racjonalności Ajdukiewicza). Nie powinien być od niego ani większy (dogmatyzm) ani mniejszy (przesadny sceptycyzm). Such zakłada, że paranauka to wiedza spełniająca tylko słabą zasadę racjonalności (lub zasadę intersubiektywności). Składa się na nią intersubiektywna komunikowalność oraz intersubiektywna sprawdzalność wyników. Pierwsze oznacza, że zdania, w których wiedza racjonalna jest przekazywana, muszą być zrozumiałe dla każdego odbiorcy o odpowiednich kwalifikacjach językowych i kulturowych. Drugie oznacza, że referowane wyniki mogą być potencjalnie sprawdzone; szczególności – w przypadku nauki - otrzymane przez innych badaczy dysponujących odpowiednim sprzętem. A zatem wiedza naukowa jest efektem zastosowania określonej metody naukowej w celu wyjaśnienia zjawisk; jest ona pewniejsza, prawdziwsza od innych gatunków wiedzy, posiada wysoką moc prognostyczną i eksplanacyjną (ma ona charakter teoretyczny, bada nie tylko obserwowane cechy rzeczy i zjawisk). Twierdzenia naukowe dzięki ich wysokiej informacyjnej zawartości można sprawdzić i potwierdzić. Wiedzę naukową osiągnąć można jedynie w sposób metodyczny, tj. poprzez zastosowanie właściwej dla danej nauki metodologii badań, za pomocą naukowych narzędzi i według naukowych reguł.

Aby zatem uprawiać naukę niezbędna jest wiedza metodologiczna.

Poza wiedzą naukową wyróżnia się wiedzę potoczną, artystyczno-literacką, spekulatywną, irracjonalną. Wiedza potoczna jest zdrowo – rozsądkowa, ma charakter pragmatyczny, cechuje ją duża ogólnikowość, brak precyzji, mały stopień abstrakcyjności, niski stopień prawdziwości oraz ścisłości, mała moc prognostyczna, niska zawartość informacyjna, słabe osadzenie w teorii. Pojęcia są niejednoznaczne, stanowi produkt uboczny praktycznej działalności ludzi, swym zasięgiem obejmuje szeroki obszar zjawisk przyrodniczych i społecznych dostępnych w bezpośredniej obserwacji. Wiedza potoczna, powszechna, zdroworozsądkowa jest najstarszym gatunkiem wiedzy ludzkiej. Wiedza artystyczno - literacka związana z literaturą i sztuką obejmuje zakres działalności teoretycznej i praktycznej uwidocznionej w sztuce ludowej, mitologii, eposie, poezji. Wiedza spekulatywna zawarta w systemach spekulatywnych, filozofii i religii. Ten sposób myślenia miał miejsce w VI w pne. w społeczności greckiej, w okresie jedności filozofii i nauki. Pierwsze refleksje filozoficzne dotyczące natury miały charakter mitów, a dopiero później pojawiła się wiedza oparta na logice i doświadczeniu (Arystoteles IV w pne.). Wiedza irracjonalna- nieuchwytna dla rozumu, cechuje ją poza doświadczalna i nieracjonalna droga poznania, charakterystyczna dla poznania intuicyjnego często sprzecznego z zasadami logiki oraz poznawania mistycznego, polegającego na bezpośrednim kontakcie z rzeczywistością nadprzyrodzoną. Nie spełnia słabej zasady racjonalności, która dotyczy wymogów intersubiektywności.
Wiedza potoczna jest zdrowo – rozsądkowa, ma charakter pragmatyczny, cechuje ją duża ogólnikowość, brak precyzji, mały stopień abstrakcyjności, niski stopień prawdziwości oraz ścisłości, mała moc prognostyczna, niska zawartość informacyjna, słabe osadzenie w teorii. Pojęcia są niejednoznaczne, stanowi produkt uboczny praktycznej działalności ludzi, swym zasięgiem obejmuje szeroki obszar zjawisk przyrodniczych i społecznych dostępnych w bezpośredniej obserwacji. Wiedza potoczna, powszechna, zdroworozsądkowa jest najstarszym gatunkiem wiedzy ludzkiej.
Wiedza naukowa to uznawany przez przedstawicieli danej dyscypliny naukowej zespół sądów, o tym jak jest, jak się rzeczy mają, dlaczego tak sie mają, oraz twierdzeń. Wiedza naukowa stosuje mocną zasadę racjonalności inaczej zwaną zasadą racjonalnego uznawania przekonań. Wiedzę naukową osiągnąć można jedynie w sposób metodyczny, tj. poprzez zastosowanie właściwej dla danej nauki metodologii badań, za pomocą naukowych narzędzi i według naukowych reguł.




    Podstawowe cechy myślenia krytycznego
MYŚLENIE KRYTYCZNE
Myślenie krytyczne oznacza sceptycyzm i nie przyjmowanie niczego jako z góry danej prawdy. Oznacza analizowanie argumentów poprzez rozważanie poprawnych w nich definicji, przesłanek i logiki na której się opierają .
Zasady krytycznego myślenia
    Bądź sceptyczny. Miej otwarty umysł
    Analizuj definicje użytych terminów. Niektóre twierdzenia są prawdziwe lub fałszywe w zależności od tego jak rozumiemy użyte w nich słowa
    Zanalizuj przesłanki, na których opierają się argumenty
    Rozważ alternatywne wyjaśnienia
    Nie upraszczaj za bardzo
    Nie uogólniaj za bardzo
    Stosuj zasady krytycznego myślenia we wszystkich dziedzinach życia. Sceptyczna postawa i domaganie się dowodów przydaje się w życiu
Edward Glaser Myślenie krytyczne to:
    postawa wyrażająca się w gotowości do rozpatrywania w przemyślany sposób problemów i przedmiotów, które wchodzą w zakres doświadczenia,
    znajomość logicznych metod rozumowania i dociekania,
    pewna wprawa w stosowaniu tych metod.

Postawa krytycznego myślenia wymaga nieustającego wysiłku rewidowania każdego przekonania czy innej przypuszczalnej formy wiedzy w świetle dowodów ją wspierających i dalszych konkluzji, do których ona prowadzi.

Myślenie krytyczne jest zdyscyplinowanym procesem intelektualnym, który polega na:
    aktywnej i umiejętnej konceptualizacji,
    wykorzystywaniu, analizowaniu i syntetyzowaniu oraz ocenie informacji uzyskanych od kogoś lub sformułowanych samodzielnie,
    obserwacji, zdobywaniu doświadczeń,
    refleksji, rozumowaniu i komunikacji.
Proces ten określa, jakie przekonania żywimy oraz jakie podejmujemy działania. W typowej postaci proces ten opiera się na uniwersalnych wartościach intelektualnych, które wykraczają poza przedmiot naszych myśli, takie jak: przejrzystość, trafność, precyzyjność, spójność, istotność, uzasadnienie, głębia, rozmach oraz uczciwość.
Krytyczne myślenie zakłada sprawdzenie następują
To tylko początek pliku. Cały plik zajmuje 67.23 kB. Pobierz całą treść w pliku.

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!