ikona pliku docx

stres psychologiczny

Stres jest specyficznym rodzajem doświadczenia emocjonalnego, któremu psychologowie poświęcają wiele uwagi. Nowoczesne, zindustrializowane społeczeństwo narzuca naszemu życiu szybkie, gorączkowe tępo. Mamy zbyta mało czasu dla rodziny i na rozrywki. Jedna


  1454 osób zadowolonych z pobrania
ocena: 4.0, 1454
Poniżej zobaczysz niesformatowany początek pliku. Cały plik zajmuje 27.03 kB.


Stres psychologiczny i sposoby radzenia sobie

                                                                                           

                                                                              

    Stres jest specyficznym rodzajem doświadczenia emocjonalnego, któremu psychologowie poświęcają wiele uwagi. Nowoczesne, zindustrializowane społeczeństwo narzuca naszemu życiu szybkie, gorączkowe tępo. Mamy zbyta mało czasu dla rodziny i na rozrywki. Jednak życie wolne od stresu nie stanowiłoby przed nami żadnych wyzwań żadnych trudności do pokonania. Jest on nieuniknioną częścią naszego życia.

    Stres (stress) jest to zespół specyficznych i niespecyficznych (ogólnych) reakcji organizmu na zdarzenia bodźcowe, które zakłócają jego równowagę i wystawiają na poważną próbę lub przekraczają jego zdolności radzenia sobie. Do tych zdarzeń bodźcowych należy wiele różnych warunków zewnętrznych i wewnętrznych, które zbiorczo są nazywane stresorami.3

Stresor (stressor) wymaga od organizmu jakiegoś rodzaju reakcji przystosowawczej. Reakcja organizmu na stresory zewnętrzne nosi nazwę napięcia (strain). Reakcja jednostki na potrzebę zmiany składa się z kombinacji różnych procesów zachodzących na kilku poziomach fizjologicznym, behawioralnym, emocjonalnym i poznawczym. Niektórzy ludzie doświadczają stresujących wydarzeń, a mimo to zdają się cierpieć niewiele lub wcale z powodu ich negatywnych skutków, podczas gdy innych ludzi poważnie wytrącają z równowagi nawet niewielkie kłopoty czy nieporozumienia. Różnica ta występuje ponieważ wpływ większości stresorów zależy nie tylko od ich obiektywnych cech. Stres jest kwestią osobistą. To ile stresu doświadczamy zależy od charakteru i natężenia pewnej kombinacji zmiennych: parametrów stresora, sposobu w jaki interpretujemy jego znaczenie, środków pozwalających radzić sobie ze stresorem, jakie mamy do dyspozycji oraz od wielkości i charakteru ogólnego napięci wywołanego u danej jednostki.

Stres został zdefiniowany na wiele różnych sposobów, ale w podstawowym znaczeniu jest to nacisk na adaptacyjne możliwości ciała i umysłu (Fontana, 1989). Ta definicja zakłada, że:

  1. Stres sam w sobie nie jest ani dobry, ani zły;
  2. Staje się taki na skutek konsekwencji siły stresora i bezpośrednich jego wpływów na nasze psychofizyczne możliwości oporu.4

Tak więc niektóre stresory bywają fascynującymi wyzwaniami, podczas gdy inne mogą w nas wywołać niewielką irytację, a inne jeszcze wywrzeć niszczycielską presję. Podobnie niektóre jednostki umieją poradzić sobie z wieloma stresorami, podczas gdy inne osoby od razu uginają się pod ich ciężarem. We wszystkich przypadkach ciało próbuje przystosować się do tych stresorów i będzie sobie z nimi radzić przez krótszy czy dłuższy czas, w zależności od możliwości danej osoby, ale gdy stres jest ciężki i przedłuża się wtedy w jego rezultacie ostatecznie pojawi się załamanie. Zazwyczaj ten proces adaptacji do stresu i załamania składa się z trzech faz, zidentyfikowanych przez Selyea (1976) i nazwanych ogólnym zespołem adaptacyjnym. Oto one:

  1. Reakcja alarmowa, po której następuje szok i obniżona odporność, a następnie mobilizacja mechanizmów obronnych i przywrócenie odporności;
  2. Faza odporności, charakteryzująca się różnym stopniem adaptacji;
  3. Faza wyczerpania, po której następuje załamanie się reakcji adaptacyjnej oraz fizyczne i psychiczne załamanie.5

Jeżeli poziom stresu jest niewielki, albo jeżeli dana osoba jest w naturalny sposób na niego odporna lub nauczyła się radzić sobie z nim, to trzecia faza może nigdy się nie pojawić. Niektóre jednostki z powodzeniem radzą sobie ze stresem przed długi czas i nawet dobrze się z nim mają. Jednak stres zbiera swoje żniwo i ważne jest, by wiedzieć o nim wszystko, co tylko można jeżeli mamy nauczyć się go unikać zawsze wtedy, gdy możemy i znieść go wtedy, gdy nie można go uniknąć. Ważne jest też, by rozpoznać wczesne oznaki stresu (faza 1 i 2) i podjąć akcje zapobiegawcze, zanim będzie jeszcze gorzej. Bezsenność, ataki paniki, nagłe zmiany w ustalonych wzorcach życiowych, nadmierne picie alkoholu, zmęczenie, depresja, podenerwowanie wszystko to są oznaki narastającego stresu i powinno się zwrócić na nie uwagę.6

    Stres jest powtarzającym się problemem. Przed którym staje każdy. Występujące w sposób naturalny zmiany stresujące są nieuniknioną częścią naszego życia. Nagłe zmiany sytuacji życiowej są dla wielu z nas przyczyną stresu. Chociaż zmiana dodaje smaku naszemu życiu, zbyt wiele zmian może zrujnować zdrowie. Nawet wydarzenia, które witamy z radością, takie jak awans, czy wygrana na loterii, mogą wymagać poważnych zmian w naszym zwykłym trybie życia oraz przystosowania się do nowych wymagań.

    Niektórzy badacze rozpatrują stres jako efekt narażenia na poważne zmiany życiowe, czyli zdarzenia zachodzące w życiu (Dohrenwend i Dohrenwend, 1974; Dohrenwend i Shrout, 1985; Holmes i Rahe, 1967). Pytają oni asystentów społecznych o stresy ich podopiecznych,

Wśród których mogą być bezrobotni, dopiero co rozwodzeni, bezdomni, albo tacy którzy mają dziecko sprzedające narkotyki lub są maltretowani przez współmałżonka. Czasami ktoś potrafi przyjąć ogromną ilość stresu i funkcjonować dalej. Reakcja zależy od cech indywidualnych oraz społecznego i interpersonalnego kontekstu zdarzeń środowiskowych.

    Wpływ poważnych zmian życiowych na zdrowie psychiczne i fizyczne był przedmiotem wielu badań. Zaczęły się one od opracowania Skali Ocen Ponownego Przystosowania Społecznego (SRRS), służącej do oceniania stopnia przystosowania, jakiego wymagają różne zmiany życiowe, zarówno przyjemnie jak nieprzyjemne, których doświadcza wielu ludzi. Skala ta została skonstruowana na podstawie odpowiedzi ludzi dorosłych reprezentujących wszelkie zawody, których poproszono o zaznaczenie na liście tych zmian życiowych, jakie ich w życiu spotkały.

    Jednym z autorytetów w dziedzinie stresu psychologicznego jest Richard S. Lazarus.

Sformułował on przełomową definicję stresu, która bazuje na następujących założeniach:

  1. Stresem nie jest ani szczególny bodziec, ani wydarzenie, ani reakcja na to wydarzenie tylko określona relacja między osobą a otoczeniem;
  2. To właśnie ta relacja (a nie otoczenie „samo w sobie”) jest oceniana jako dobra lub zła, stresująca bądź nie stresująca, zyskowna albo przynosząca stratę;
  3. stresie można mówić wtedy, gdy ta relacja oceniana jest przez osobę jako nadmiernie obciążająca, przekraczająca jej zasoby i zagrażająca jej dobremu samopoczuciu.7

Z tych założeń wynika, że stres powstaje w naszym umyśle nie jest natomiast czymś istniejącym obiektywnie, poza nami. Raczej jest w nas. Nawet czynnik „rzeczywistość” groźny dla człowieka nie musi u każdego wywołać identycznej reakcji stresowej, o ile nie zostanie oceniony jako zagrażający. Odczucie stresu poprzedza pojawienie się w naszym umyśle błyskawicznej refleksji: „jestem w sytuacji zagrożenia czy nie?”. Jeśli odpowiedź brzmi „tak”, wówczas pojawia się kolejne zwykle bardziej już świadome pytanie: „co ja mogę teraz/w tej sytuacji zrobić?”. Jeśli odpowiedź na pierwsze pytanie brzmiała „nie”, wówczas łańcuch reakcji stresowej nie rozwinie się. Stres jest wynikiem oceny sytuacji jako zagrażającej pojawia się wtedy, gdy sytuację zdefiniujemy jako „niebezpieczną”.

    W najnowszej koncepcji stresu pojawia się, obok pojęcia „ocena”, termin „zasoby”. Zasoby to cechy środowiska oraz cechy samego człowieka, które charakteryzują jego ogólna pozycję życiową. Małżeństwo, dobre relacje z najbliższymi, zdrowie, warunki życia, przedmioty materialne, pozytywne emocje to wszystko nazywane jest zasobami. Stevan Hobfoll, autor koncepcji stresu bazującej na pojęciu zasobów (tzw. model zachowania zasobów) zakłada, że stres powstaje w wyniku zakłócenia równowagi w wymianie zasobów pomiędzy jednostką a otoczeniem.8

    Model zachowania zasobów służy do określenia stresu psychologicznego, który „definiuje się jako reakcję otoczenia, w którym istnieje zagrożenie utratą zasobów netto -  utrata zasobów netto -  brak wzrost...

To tylko początek pliku. Cały plik zajmuje 27.03 kB. Pobierz całą treść w pliku.

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!