ikona pliku docx

Rodzaje działań prewencyjnych notatki

Rodzaje działań prewencyjnych


ocena: 4.0, 5
Poniżej zobaczysz niesformatowany początek pliku. Cały plik zajmuje 16.80 kB.


Rodzaje działań prewencyjnych

W praktyce można zastosować różne strategie zapobiegania zaburzeniom i negatywnym zjawiskom zdrowotnym. Prewencja może zmierzać do zmniejszania lub usuwania czynników ryzyka, poprzez minimalizowanie zagrożeń sytuacyjnych i środowiskowych, np. przez zmianę ryzykownych zachowań antyzdrowotnych i unikanie kontaktu z grupami ryzyka. Dla określenia oddziaływań na czynniki ryzyka przyjęto nazwę strategii negatywnej.  Jest ona często realizowana technikami wpływu społecznego, poprzez apele w mediach i perswazję z elementami uświadamiania szkodliwych konsekwencji czynników ryzyka i możliwości ich usuwania. Ten rodzaj prewencji, choć wywołuje zjawisko reaktancji, może być skuteczny wówczas, gdy ryzyko jest bardzo wysokie. Najczęściej jednak w działaniach prewencyjnych stosuje się także strategię pozytywną, polegająca na wzmacnianiu zasobów odpornościowych jednostki i zasobów środowiska oraz na kształtowaniu licznych kompetencji służących przeciwdziałaniu zagrożeniom. Strategia pozytywna podstawowa w promocji zdrowia stanowi w prewencji istotną przeciwwagę i uzupełnienie dla strategii negatywnej. Dlatego też niektórzy uważają, że promocja zdrowia i prewencja stanowią jednolity system oddziaływań. Trzeba jednak pamiętać, że w prewencji poszukuje się zależności przyczynowo-skutkowych między ryzykiem a zachowaniem. Działanie prewencyjne jest zorientowane głównie na grupy ryzyka, a promocja zdrowia dotyczy całej populacji. Jest ono też bardziej nastawione na zachowanie status quo (zachowanie zdrowia i przeciwdziałanie zaburzeniom), podczas gdy promocja zdrowia jest wyraźnie ukierunkowana na rozwój zdrowia.

We wszystkich podejściach do prewencji wyróżnia się też zwykle dwie inne strategie:

  1. Ukierunkowaną na jednostkę (grupę docelową)
  2. Ukierunkowaną na kontekst

Strategie negatywne i pozytywne ukierunkowane na jednostki i otoczenie mogą być realizowane na wiele różnych sposobów. Zdaniem Cowena (1983) każda działalność prewencyjna powinna być intencjonalna i świadoma, oparta na wiedzy o czynnikach ryzyka i mechanizmach jego ujawnienia się oraz czynnikach chroniących , i na wiedzy o sposobach realizacji celów prewencyjnych.

Zapobieganie różnym niekorzystnym zjawiskom może być realizowane w ramach poradnictwa indywidualnego lub realizacji programów. Wyróżnia się kilka metod prewencji, czy czym kryterium wyodrębnienia stanowi psychologiczny mechanizm działania. Są to m.in. techniki informacyjno-edukacyjne nastawione na poszerzenie wiedzy o ryzyku i czynnikach ochronnych, czyli oddziałujące na świadomość zdrowotną. Tym metodom tzw. Oświaty zdrowotnej często towarzyszą techniki wywoływania strachu. Jak stwierdzono w badaniach ewaluacyjnych, ich skuteczność jest ograniczona. Do metod profilaktyki zalicza się także techniki edukacji emocjonalnej nastawione na uczenie kompetencji emocjonalnej, wrażliwości i ekspresji emocji oraz rozwoju osobistego, co ma zapobiegać ucieczkowym reakcjom w różne formy patologii. Z metodami edukacji afektywnej powiązany jest model działań alternatywnych nastawionych na rozwój zainteresowań, aktywność angażującą, niekiedy bardzo atrakcyjną i wyczerpującą, jako alternatywę względem zachowań antyzdrowotnych. Model ten jest z powodzeniem wykorzystywany w wychowaniu zagrożonej uzależnieniami i patologią społeczną młodzieży.

Rozwój metod promocji zdrowia i prewencji odnotowano wraz z upowszechnieniem się teorii społecznego uczenia się. Z tego nurtu wywodzi się m.in. zbiór technik zwanych treningiem umiejętności życiowych takich jak: podejmowanie decyzji budowanie pozytywnego obrazu własnej osoby , samokontrola, komunikowanie się, rozwiązywanie problemów, asertywność i współdziałanie, radzenie sobie ze stresem życiowym. Model ten łączy w sobie techniki ze strategii negatywnej i pozytywnej i może być stosowany w profilaktyce różnych zaburzeń. W modelu wpływów społecznych szczególną rolę odgrywa kształtowanie normatywnych przekonań i zachowań prozdrowotnych. W tym modelu wykorzystuje się mechanizm tworzenia norm osobistych, w oparciu o akceptowane autorytety i wypróbowanie techniki kształtowania zachowań lub zmiany zachowań antyzdrowotnych.  W badaniach stwierdzono, że skuteczność technik poznawczo-behawioralnych zależy od osobistego zaangażowania, dojrzałości intencji i poczucia własnej skuteczności. Ten model okazał się jednym z najskuteczniejszych także w profilaktyce uzależnień.

To tylko początek pliku. Cały plik zajmuje 16.80 kB. Pobierz całą treść w pliku.

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!