ikona pliku docx

Rodzaje dostępu naczyniowego notatki

Rodzaje dostępu naczyniowego w chorobach nerek i postępowanie pielęgniarki z dostępem naczyniowym.


  60 osób zadowolonych z pobrania
ocena: 4.0, 60
Poniżej zobaczysz niesformatowany początek pliku. Cały plik zajmuje 23.96 kB.


Rodzaje dostępu naczyniowego i postępowanie pielęgniarki z dostępem naczyniowym.

Dostęp naczyniowy-rodzaje:

  1.  Czasowy (doraźny dostęp naczyniowy)
  2.  Stały
  3.  Przetoki tętniczo- żylne (t-ż) z własnych naczyń (pierwotne)
  4.  Przetoki t-ż ze sztucznych naczyń z PTFE
  5.  Cewniki naczyniowe z zastosowaniem tunelowania (z mufą, permanentne)

Czasowy cewnik naczyniowy (doraźny dostęp naczyniowy) jest zakładany przeważnie dla wykonania ostrej hemodializy (HD) lub w przypadku detoksykacji, plazmaferezy, dysfunkcji przetoki t-ż lub czasowego wstrzymania dializy otrzewnowej. Zazwyczaj zakładany jest bezpośrednio przed wykonaniem zabiegu HD ale może być założony znacznie wcześniej. Ze względu na wysokie ryzyko powikłań powinien być pozostawiony jak najkrócej.

Na rynku dostępne są cewniki czasowe dwu- i trójkanałowe wykonane z poliuretanu. Istnieją także cewniki pokryte specjalną powłoką antyseptyczną, która ma chronić pacjenta przez pewien czas przed zakażeniem drogą tunelu. Najdogodniejsze miejsce na cewnik czasowy to żyła szyjna wewnętrzna lub zewnętrzna. W wyjątkowych okolicznościach można używać również żyły udowej, ale lokalizacja powoduje, że niezbędne jest unieruchomienie chorego, na niekorzyść przemawia także wysokie ryzyko infekcji, recyrkulacja przy cewniku krótszym niż 18 cm, ewentualność wystąpienia zwężeń i zakrzepicy żyły przy utrzymaniu cewnika powyżej 4 tygodni. Żyła podobojczykowa nie jest również dobrym miejscem ze względu na ryzyko zwężeń i zakrzepicy, co, w przypadku opieki długoterminowej, praktycznie uniemożliwia założenie przetoki t-ż po stronie wcześniej założonego cewnika.

Cewniki czasowe dobierane są zależnie od wzrostu i budowy ciała pacjenta oraz od jego przyszłej lokalizacji. Zakładanie odbywa się pod kontrolą USG i jest potwierdzone zdjęciem radiologicznym klatki piersiowej.

 Przetoki t-ż pierwotne tworzy się wykorzystując metody łączenia naczyń „bok do boku”, „koniec żyły do boku tętnicy”(najbardziej powszechna) lub „koniec do końca”(nie ma zespołu podkradania). Warunkiem wytworzenia pierwotnej przetoki na przedramieniu jest prawidłowe tętnicze ukrwienie ręki, niezniszczone żyły powierzchowne i swobodny odpływ żylny.

W sytuacji zniszczenia żył przedniej części przedramienia rozważa się następujące możliwości:

  1.  przetoka łokciowo-odłokciowa;
  2.   przemieszczenie żyły odłokciowej na przednią część przedramienia i połączenie z tętnicą promieniową;
  3.   przetoka pomiędzy żyłą przeszywającą a tętnicą promieniową (wariant przetoki Gracza); wtedy miejscem nakłucia przetoki są żyły zgięcia łokciowego lub żyła dogłowowa na ramieniu, a w przypadku ich niedostępności należy przemieścić pod skórę dalszy odcinek żyły odłokciowej i żyłę łączącą .

U chorych otyłych, u których nakłucie przetoki z powodu jej głębokiego położenia jest niemożliwe, należy dokonać przemieszczenia pod skórą części żylnej (superficializacja).

Jeżeli wytworzenie przetoki pierwotnej na przedramieniu jest niemożliwe, wtedy podejmuje się próbę wytworzenia przetoki pierwotnej na wysokości dołu łokciowego wykorzystując tętnicę ramienną. Istnieją tu następujące możliwości:

przetoka między tętnicą ramienną a żyłą przeszywającą (przetoka Gracza) miejsce wkłucia jest podobne do tego w przetoce z wykorzystaniem tętnicy promieniowej i żyły przeszywającej;

przetoka między tętnicą ramieniową a żyłą dogłowową (dla osób szczupłych o korzystnym, płytkim przebiegu żyły dogłowowej);

przetoka między tętnicą ramienną a żyłą odłokciową (po wypreparowaniu i przemieszczeniu pod skórę części żylnej.

Przetoki sztuczne są stosowane w przypadku gdy nie jest możliwe zastosowanie przetoki t-ż pierwotnej. Wówczas wykorzystuje się sztuczne naczynia (PTFE), które mocuje się końcami do boku tętnicy i boku żyły.

Przetoki takie umieszcza się zarówno na przedramieniu jak i ramieniu:

  1.   pomiędzy tętnicą ramieniową a żyłą odpromieniową z pętlą na przedramieniu,
  2.   pomiędzy tętnicą promieniową a żyłą dołu łokciowego,
  3.   pomiędzy tętnicą ramieniową a żyłą pachową o łukowatym przebiegu.

U części chorych z całkowitą niedostępnościa żył na obu kończynach górnych lub z zaawansowanymi zmianami w naczyniach tętniczych w przebiegu cukrzycy lub z hipotonią albo nadkrzepliwością protezy z PTFE lokalizuje się nietypowo, a mianowicie na przedniej ścianie klatki piersiowej (np. tętnica podobojczykowa- żyła szyjna) lub też na udzie (np. powierzchowna tętnica udowa z żyłą udową wielką). Niestety nietypowa lokalizacja niesie ze sobą większe ryzyko powikłań. W przypadku sytuacji skrajnych, np. przy całkowitym braku dostępnych żył, zwężeniu żyły podobojczykowej, ciężkiej niewydolności krążenia, wytwarza się pomost tętniczo- tętniczy z wykorzystaniem tętnicy ramiennej.

Permanentny cewnik z mufą dakronową- zakładany u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek tylko w przypadku wyczerpania możliwości wykonania przetoki t-ż z naczyń własnych lub tworzywa sztucznego; Może stanowić także alternatywę pomostową w sytuacji konieczności przewlekłej dializoterapii, gdy przetoka założona wcześniej nie jest wystarczająco dobrze przygotowana do użycia do celów dializacyjnych. Mając na uwadze komfort pacjenta cewnik permanentny stosowany jest u chorych w podeszłym wieku, obciążonych wieloma współistniejącymi chorobami, kiedy istnieje wyraźny problem z wytworzeniem przetoki t-ż. Po założeniu cewnika permanentnego należy sprawdzić jego drożność i efektywność bezpośrednio podczas zabiegu HD.

Najczęściej  taki cewnik umieszcza się w żyle szyjnej wewnętrznej prawej, rzadziej lewej, wyjątkowo w żyłach udowych czy nawet do żyły próżnej dolnej z dostępu przezlędźwiowego lub przezwątrobowego.

Wytwarzanie dostępu naczyniowego u dzieci odbywa się podobnie jak u dorosłych według głównych zasad. Podstawowy rodzaj przetoki to przetoka promieniowo- dogłowowa. Inaczej jak u dorosłych, czas dojrzewania przetoki u dzieci jest dłuższy i wynosi kilka miesięcy.  

Przetoki ramienno-dogłowowa i ramienno-odłokciowa z przemieszczeniem żyły są szerzej stosowane

u małych dzieci (także jako metoda dostępu pierwotnego). U małych dzieci należy pamiętać o możliwości wytworzenia przetoki udowo-odpiszczelowej brak możliwości wytworzenia, zwłaszcza u nich, stałego dostępu do naczyń sprawia, że dializa otrzewnowa jest nadal dominującą techniką dla tej grupy wiekowej.

Postępowanie pielęgniarki z dostępem naczyniowym

Pielęgnacja dostępu naczyniowego- przetoki:

  1.  Wczesny okres pooperacyjny (do 24h od rozpoczęcia operacji)
  2.  Częsta (co 2 h) obserwacja szumu przetoki, zapewnienie wygodnego ułożenia pacjenta, kontrola podstawowych parametrów życiowych ze szczególnym uwzględnieniem wartości ciśnienia tętniczego (RR) i akcji serca
  3.  Przy kontroli RR (nie może być za niskie, ani gwałtownie obniżane ze względu na przepływ krwi w przetoce)
  4.  Łagodzenie dolegliwości bólowych
  5.  Nawodnienie pacjenta drogą dożylną(zwłaszcza niedializowanych- utrzymanie diurezy, przewlekle dializowanych- ostrożnie- ryzyko przewodnienia i obrzęku płuc)
  6.  Na operowanej kończynie nie dokonuje się pomiarów RR, nie zakłada się wkłuć obwodowych ani z niej nie pobiera się krwi
  7.  Szwy są usuwane w 8-9 dobie po zabiegu, a u chorych na cukrzycę nawet 14-21 dni po zabiegu.
  8.  Późny okres pooperacyjny (2-3 dni)
  9.  Codzienna zmiana opatrunku do 2-3 doby wg potrzeb, następnie rana bez opatrunku.
  10.  Utrzymanie higieny z użyciem wody z mydłem i czystego ręcznika
  11.  Edukacja pacjenta nt. obserwacji i częstej kontroli szumu przetoki, higieny ciała, zwłaszcza okolicy operowanej, treningu przetoki t-ż.
  12.  Nadzorowanie pierwszych prób ćwiczeń (treningu przetoki pierwotnej) i kontrola „dojrzewania” przetoki
To tylko początek pliku. Cały plik zajmuje 23.96 kB. Pobierz całą treść w pliku.

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!