ikona pliku docx

psychologia rozwoju człowieka notatki


ocena: 4.0, 0
Poniżej zobaczysz niesformatowany początek pliku. Cały plik zajmuje 31.95 kB.


Średnie dzieciństwo
Rozwój fizyczny
Okres średniego dzieciństwa charakteryzuje dość intensywny rozwój motoryczny, mówi się nawet o apogeum motorycznym przypadającym na ten etap rozwoju. Dzieci w wieku przedszkolnym są bowiem bardzo ruchliwe, czasem nawet nadpobudliwe, lubią aktywne zabawy, w trakcie których mają okazję pobiegać, poskakać i rozładować swoją energię. Te różne formy aktywności sprzyjają prawidłowemu rozwojowi fizycznemu. Dziecko nabiera większej precyzji i koordynacji ruchów.
Rozwój umysłowy
Na okres średniego dzieciństwa przypada także intensywny rozwój poznawczy.
Zgodnie z zaproponowanym przez Piageta modelem rozwoju umysłu, wiek przedszkolny obejmuje stadium przedoperacyjne, które według klasyfikacji Piageta utrzymuje się od ok. 2 do 7 lat. Podstawową umiejętnością, która wykształca się na tym etapie rozwoju jest rozumienie przez dziecko pojęcia stałości obiektu. Dziecko zaczyna zdawać sobie sprawę, że przedmioty istnieją i zachowują swój kształt czy funkcję niezależnie od jego własnych działań. Potrafi więc tworzyć umysłowe reprezentacje przedmiotów, których bezpośrednio nie spostrzega.
Poza stałością obiektu Piaget wyróżnił jeszcze kilka innych właściwości myślenia dziecka charakterystycznych dla tego etapu rozwoju. Po pierwsze dziecko przejawia tendencję do egocentryzmu, mianowicie nie jest zdolne do postrzegania określonych sytuacji z innych niż jego własna perspektyw. Dzieci patrzą więc na świat tylko ze swojego punktu widzenia. Kolejną cechą charakteryzującą ten etap rozwoju jest myślenie animistyczne, które polega na tym, że dziecko traktuje wszystkie przedmioty i zjawiska jak istoty ożywione. Przykładowo chmury na niebie mogą zdaniem dziecka spać. Dzieci w tym wieku nie odróżniają zjawisk fizycznych od psychicznych. Potwierdza to również artyficjalizm widoczny w rozumowaniu dziecka, które uważa, że wszelkie zjawiska przyrody zostały stworzone dla człowieka i podlegają jego kontroli, np. deszcz pada, gdy ktoś gdzieś w górze używa konewki, itd. Poza tym myślenie dziecka cechuje również antropomorfizm czyli nadawanie przedmiotom nieożywionym cech typowo ludzkich. Ważną właściwością tego okresu w rozwoju jest również centracja, która oznacza, że dziecko jest w stanie skoncentrować się tylko na jednym aspekcie obserwowanego przedmiotu. Zwraca uwagę tylko na jedną, najbardziej wyrazistą cechę obiektu. Nie potrafi np. zrozumieć, że czasem ilość substancji nie zmienia się bez względu na przyjmowany przez nią kształt, jak w przypadku plasteliny.
Nowsze badania prowadzone w tym zakresie potwierdziły niektóre założenia Piageta. Wykazały np., że dzieci w tym wieku są w istocie egocentryczne, tzn. nie potrafią spojrzeć na dany obiekt z innej perspektywy, przyjmują tylko swój własny punkt widzenia.
Poza tym zaobserwowano, że w tym okresie zwiększa się u dzieci koncentracja uwagi, stopniowo dzieci są w stanie świadomie kierować swoją uwagą. Zwiększa się również pojemność pamięci, co znajduje odzwierciedlenie w szybkim rozwoju słownika. Myślenie oparte jest na konkretnych obrazach, ok. 5 roku życia rozwija się myślenie symboliczne.
Język i umiejętność komunikowania się intensywnie rozwijają się w tym okresie, który często określany jest jako "eksplozja nazywania" bowiem dziecko uczy się w bardzo szybkim tempie nazw różnych przedmiotów. Poza tym tworzy wiele neologizmów i nieprawidłowych wyrażeń, które wynikają z nadmiernej regularyzacji, czyli stosowania zbyt szeroko niektórych reguł gramatycznych. W mowie dziecka widoczny jest egocentryzm, dziecko czasem sprawia wrażenie, jakby mówiło samo do siebie. Poza tym rozwija się w mowie narracja, umiejętność opisywania.
Rozwój emocjonalny
Początkowo dziecko spontanicznie wyraża swoje emocje, szczególnie częste są reakcje gniewu. Potem uczy się je stopniowo kontrolować i dostosowywać do okoliczności. Pojawiają się uczucia moralne, estetyczne związane z innymi, np. współczucie. Pewne uczucia mają irracjonalne źródła, np. niektóre lęki.
Rozwój społeczny
W procesie uspołeczniania czyli kształtowania postaw, wartości i wzorców zachowania akceptowanych w danej społeczności, istotną rolę odgrywają przede wszystkim rodzice. Ważne jest wytworzenia między nimi a dzieckiem głębokiej więzi uczuciowej. Poza tym coraz ważniejsze stają się kontakty dziecka z rodzeństwem oraz grupą rówieśniczą.
Zabawa ma charakter zespołowy. Początkowo dzieci są bardzo egocentryczne, potem jednak są coraz bardziej zorientowane na uczucia innych. zaczynają współpracować, odczuwać empatię.
Dzieci uczą się również ról płciowych czyli wzorców zachowań świadczących w ich kulturze o kobiecości albo męskości. Rodzice zwykle nagradzają dzieci za odpowiednie, ich zdaniem, zachowania typowe dla danej płci natomiast karzą za niewłaściwe postępowanie. Chłopcy zwykle spotykają się z negatywnymi reakcjami ich ojców jeśli np. bawią się lalkami, poza tym rodzice pozwalają im w większym stopniu na przejawianie reakcji agresywnych w porównaniu do dziewczynek. Uważa się, że rodzice, a także grupy rówieśnicze odgrywają ważną rolę w procesie uspołeczniania w zakresie ról seksualnych.
Warto wspomnieć jeszcze o modelu rozwoju rozumowania moralnego stworzonym przez L. Kohlberga. Według tego psychologa niemal wszystkie dzieci osiągają do 13 roku życia trzy wyodrębnione przez niego etapy rozwoju moralnego. Początkowo są skierowane tylko na osiąganie własnej przyjemności. Potem bardziej zwracają uwagę na odczucia i intencje innych. W okresie średniego dzieciństwa dzieci skupiają się raczej na korzyściach osobistych.
Rozwój osobowości
W wieku przedszkolnym kształtują się stopniowo role płciowe, ogromną rolę odgrywają w tym procesie rodzice, którzy czasem narzucają albo przyzwalają na niektóre zachowania. Na przykład u chłopców toleruje się w większym stopniu zachowania agresywne. Dzieci są zwykle bardzo ruchliwe, jednak w przypadku większości z nich ta nadpobudliwość znika wraz z wiekiem. W tym czasie kształtują się początki ja idealnego, jak również niektóre cechy charakteru.
Zgodnie z koncepcją Freuda średnie dzieciństwo obejmuje falliczne stadium rozwoju (3-6 lat). Dziecko kieruje się w tym czasie tylko zdobywaniem przyjemności. Dla chłopców bardzo ważna jest matka, ojca traktują jako rywala.
Według Eriksona, który wyróżnił osiem stadiów rozwoju psychospołecznego, głównym konfliktem, jaki musi rozwiązać dziecko w tym okresie jest dylemat: inicjatywa czy poczucie winy. Dziecko powinno wykształcić w sobie podstawowe poczucie ufności, pewnie podejmować niektóre działania, starać się być samodzielne. Z kolei rodzice powinni stymulować tę autonomię dziecka, jego pewność siebie. W przeciwnym razie dziecko może stale czuć się niepewnie, jak ktoś zupełnie niepotrzebny.
Wczesna dorosłość
Jest to okres obejmujący osoby w wieku 20-23 do 35-40 lat. Pierwszy etap dorosłości to wczesna dorosłość wtedy to młody człowiek osiąga pełnię sił fizycznych oraz poziom sprawności intelektualnych , umożliwiające mu osiągnięcie niezależności ekonomicznej, samodzielne podjęcie i odpowiedzialne wypełnianie obowiązków związanych z nowymi rolami społecznymi takimi jak: rola małżonka, rodzica, czy pracownika.
Zadania rozwojowe – problem wobec, którego staje jednostka w danym okresie życia (Havighurst). Zadania rozwojowe wynikają z 3 źródeł: dojrzewania fizycznego, nacisków kulturowych oraz indywidualnych aspiracji i wartości. W okresie dorosłości Havighurst wyróżnia następujące zadania: wybór małżonka, uczenie się współżycia z nim, założenie własnej rodziny, wychowywanie dzieci, prowadzenie domu, rozpoczynanie pracy zawodowej, podjęcie obowiązków obywatelskich, znalezienie pokrewnej grupy społecznej. Podejmowanie tych zadań wiąże się
z przyjmowaniem określonych ról społecznych. Według Eriksona wczesna dorosłość zamyka się
w granicach 20-35 r.ż. człowieka i przypada na szóste stadium rozwojowe ego, w którym jednostka staje wobec przeciwieństwa: intymność-izolacja. Głównym zadaniem jest osiągnięcie zdolności do intymnych relacji z bliska osobą i podejmowanie odpowiedzialności za nią. Charakterystyczne dla tego stadium są intymne relacje, które nie ograniczają się do związków seksualnych
a skonsolidowana tożsamość jednostki stanowi podstawę do przeżywania miłości, doświadczania troski i odpowiedzialności za innych. Zdaniem A. Levinsona człowiek wkraczający w dorosłość osiąga szczyt sprawności fizycznej i doznaje wielu satysfakcji psychicznych, ale jednoczesnie jego udziałem stają się liczne konflikty i stresy. W tym czasie zakładana jest własna rodzina
i dokonywane są wybory decydujące o kształcie dalszego życia.
Dojrzałość psychiczna jest procesem ciągłym, trwającym całe życie. Jednostka podejmuje w tym czasie odpowiedzialność za swoje życie i rozwija się w jedyny niepowtarzalny sposób. Analizując dojrzałość psychiczną w okresie wczesnej dorosłości brane będą pod uwagę 3 aspekty: autonomia jednostki, wgląd we własne motywy i stosunek do ludzi. Autonomia-człowiek może realizować własne podmiotowe działania niezależnie od czynników, które mogłyby je determinować. Wg Obuchowskiego dojrzała autonomia ma miejsce gdy dorastająca jednostka podejmuje próby realizowania własnych potrzeb w świecie. Wgląd we własne motywy – sytuacja życiowa
i zawodowa młodego człowieka sprzyja gromadzeniu wiedzy o sobie, ponieważ liczne kontakty społeczne nawiązywane podczas pełnienia różnych ról społecznych są jej ważnym źródłem. Stosunek do innych – postawa odpowiedzialności i szacunku do drugiej osoby. Istotna
To tylko początek pliku. Cały plik zajmuje 31.95 kB. Pobierz całą treść w pliku.

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!