ikona pliku pdf

Psychologia notatki


ocena: 4.0, 0
Poniżej zobaczysz niesformatowany początek pliku. Cały plik zajmuje 484.16 kB.


dla I roku II stopnia kierunku PIELĘGNIARSTWO
DR ANDRZEJ WITUSIK
Psychologia zdrowia część 2 sychologia – wybrane zagadnienia
1
Wskutek badań naukowych wykazano związek pomiędzy konkretnymi wzorami zachowania, a zapadalnością na niektóre choroby. Chorobie niedokrwiennej serca sprzyja tzw. wzór zachowania A (typ osobowości A) i wzór zachowania D (typ osobowości D). Oznacza to, że brak wzoru zachowania A lub brak wzoru zachowania D u człowieka pełni rolę ochronną przed zachorowaniem na chorobę niedokrwienną serca i na choroby układu krążenia.
DR ANDRZEJ WITUSIK
2
Wzór zachowania A charakteryzuje się wysokim poziomem napięcia wywołanym presją czasu, tendencją do zachowań rywalizacyjnych, wysokim poziomem ambicji, agresywnością i wrogością wobec innych. Osoba prezentująca wzór zachowania A postrzega otoczenie jako zagrażające i żyje w nieustannej reakcji alarmowej (w fazie stresu).
DR ANDRZEJ WITUSIK
3
Amerykańscy kardiolodzy: Meyer Friedman i Ray Rosenman prowadzili badania, które dowiodły, że zapadalność na choroby serca jest dwukrotnie częstsza u osób ze wzorem zachowania A. Wzór zachowania B będący przeciwieństwem wzoru A chroni przed chorobą niedokrwienną serca. Także wzór zachowania typu D jest czynnikiem ryzyka choroby niedokrwiennej serca i chorób układu krążenia.
DR ANDRZEJ WITUSIK
4
Osoby ze wzorem zachowania typu D są czterokrotnie bardziej narażone na ryzyko zachorowania na chorobę niedokrwienną serca, niż osoby niewykazujące tych cech Te osoby wykazują ponadto cech. wyższe wskaźniki śmiertelności z powodu chorób układu krążenia. Osoby prezentujące typ D mają wysoką neurotyczność, są napięte, przeżywają wysoki poziom stresu, odczuwają lęk i depresję, są zamknięte w sobie.
DR ANDRZEJ WITUSIK
5
Z kolei wzór zachowania typu C lub inaczej mówiąc „osoba podatna na choroby nowotworowe” charakteryzuje się dwiema najbardziej spójnymi cechami. Są to kolejno brak umiejętności wyrażania negatywnych uczuć i nieustanna potrzeba harmonii. Osoby prezentujące typ C nie są zdolne do zachowań agresywnych, charakteryzują się natomiast cierpliwością, kooperatywnością, brakiem asertywności, ukrywaniem negatywnych emocji i uległością wobec zewnętrznych autorytetów. .
DR ANDRZEJ WITUSIK
6
Taki wzorzec zachowania typu C prowadzi według badaczy do obniżenia odporności immunologicznej, braku wiary we własne możliwości, rozwoju poczucia bezradności, beznadziejności, pesymizmu życiowego oraz utraty woli życia. Osłabienie odporności organizmu sprzyja rozwojowi nowotworów, a brak woli walki determinuje brak działań zaradczych w przebiegu choroby nowotworowej.
DR ANDRZEJ WITUSIK
7
Profilaktyka zdrowia – działania mające na celu niedopuszczenie do rozwoju chorób, ich wczesne wykrycie i leczenie powikłań. Najważniejszym elementem profilaktyki zdrowotnej nie są procedury medyczne, lecz odpowiedni styl życia!
DR ANDRZEJ WITUSIK
8
Wyróżnia się następujące fazy profilaktyki profilaktyki: 1. profilaktyka pierwszorzędowa (I fazy) – utrwalanie prawidłowych wzorców zdrowego stylu życia i zapobieganie chorobom poprzez kontrolowanie czynników ryzyka, 2. profilaktyka drugorzędowa (II fazy) – zapobieganie chorobom poprzez ich wczesne wykrycie i leczenie (badanie przesiewowe, czyli skriningowe w grupach ryzyka), 3. profilaktyka trzeciorzędowa (III fazy) – zahamowanie postępu chorób oraz ograniczenie ich powikłań powikłań.
DR ANDRZEJ WITUSIK
9
Najbardziej skuteczną i ekonomiczną profilaktyką jest profilaktyka pierwszorzędowa, najdroższą i najmniej skuteczną zaś trzeciorzędowa. Profilaktyka pierwszorzędowa polega na takim formowaniu osobowości i stylu zachowania, aby nie dopuścić do rozwoju chorób. Profilaktyka pierwszorzędowa zależy od kształtowania się osobowości i zachowania się w rodzinach nuklearnych, w szkole i w środowisku społecznym. Także lekarz rodzinny i psycholog kliniczny mają na celu w swojej pracy profilaktykę pierwszorzędową pierwszorzędową.
DR ANDRZEJ WITUSIK
10
Profilaktyka drugorzędowa i trzeciorzędowa wymagają skomplikowanych, drogich i nie zawsze do końca skutecznych procedur medycznych. Zespół działań politycznych i samorządowych mających na celu profilaktykę zdrowia pierwszo -, drugo -, i trzeciorzędową nazywa się promocją zdrowia. Promocja zdrowia – zespół działań politycznych i środowiskowych umożliwiający szeroko rozumianą profilaktykę zdrowotną skierowaną do osób indywidualnych i do społeczności, w celu poprawy stanu zdrowia populacji.
DR ANDRZEJ WITUSIK
11
Zdrowie jednostki i populacji zależy nie tylko od stylu życia, czyli od osobowości i od uczenia społecznego, jak również od wielu zmiennych środowiskowych, społecznych oraz biologicznych (model biopsychospołeczny). Do najważniejszych czynników biologicznych należą np.: czynniki genetyczne, przebyte choroby, stan odżywienia. płeć,
DR ANDRZEJ WITUSIK
12
Najważniejszymi czynnikami społecznymi są takie, jak np.: status społeczno- ekonomiczny, wykształcenie, struktura rodziny, społeczna sieć wsparcia, wykonywany zawód, miejsce zamieszkania. Przykładami zmiennych środowiskowych mogą być: narażenie na promieniowanie, składniki żywności, uwarunkowania klimatyczne, narażenie na toksyny chemiczne.
DR ANDRZEJ WITUSIK
13
W ujęciu psychologii zdrowia model biopsychospołeczny ma charakter modelu holistycznego (całościowego) (całościowego). Podejście holistyczne wobec systemu zakłada, że wszelkie zjawiska należy rozpatrywać całościowo i nie można ich sprowadzić tylko do praw rządzących składowymi tego systemu. Pogląd ten jest przeciwstawiany tzw. redukcjonizmowi zakładającemu, że poznanie praw wszystkich systemów składowych daje obraz pewnej całości.
DR ANDRZEJ WITUSIK
14
Model patogenetyczny określa przyczyny rozwoju chorób. Przyczyny te mogą być natury biologicznej, psychicznej, środowiskowej i społecznej. Pierwotnie model patogenetyczny był jedynym obowiązującym modelem w dziedzinie psychologii klinicznej. Z tej subdyscypliny badań wyodrębniła się nowa, młoda, dynamicznie rozwijająca się psychologia zdrowia.
DR ANDRZEJ WITUSIK
15
Na gruncie psychologii klinicznej badacze zajmują się określaniem przyczyn rozwoju chorób. Psychologia zdrowia zaś bada czynniki warunkujące zachowanie zdrowia. Model patogenetyczny jest przedmiotem badań tradycyjnej psychologii klinicznej, a model salutogenetyczny zaś współczesnej psychologii zdrowia.
DR ANDRZEJ WITUSIK
16
Podejście patogenetyczne charakteryzuje się tym, że: 1. Analizuje przyczyny powstania choroby choroby. 2. Bada czynniki sprzyjające rozwojowi poszczególnych jednostek chorobowych (czynniki chorobotwórcze) oraz czynniki ich ryzyka. 3. Bada korelacje pomiędzy etiologią i obrazem klinicznym choroby, a profilem osobowościowym, poznawczym i emocjonalnym. 4. Zajmuje się czynnikami sprzyjającymi leczeniu chorób.
DR ANDRZEJ WITUSIK
17
Czynniki patogenetyczne warunkujące rozwój różnych jednostek chorobowych: 1. Psychogenne – np.: narażenie na stres, struktura osobowości, zasoby poznawcze; 2. Egzogenne – np.: środowisko rodzinne i pozarodzinne, środowisko społeczne; 3. Somatogenne – np.: czynniki patogenne chorób somatycznych, urazy, narażenie na toksyny, skład żywności; ; 4. Endogenne – np.: genetyczne, epigenetyczne, temperamentalne składowe osobowości.
DR ANDRZEJ WITUSIK
18
Model patogenetyczny w praktycznym zastosowaniu wykorzystano na przykład w badaniach z zakresu patogenezy i określenia czynników ryzyka chorób serca. Badania te mają ważne znaczenie społeczne, ponieważ nadal połowa populacji w krajach cywilizowanych umiera z powodu choroby niedokrwiennej serca i jej powikłań.
DR ANDRZEJ WITUSIK
19
Czynnikami ryzyka choroby niedokrwiennej serca są: 1.
To tylko początek pliku. Cały plik zajmuje 484.16 kB. Pobierz całą treść w pliku.

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!