ikona pliku odt

promieniowanie jonizujące w diagnostyce medycznej


ocena: 4.0, 0
Poniżej zobaczysz niesformatowany początek pliku. Cały plik zajmuje 71.32 kB.



Wyższa Szkoła Medyczna w Sosnowcu
Wydział Nauk o Zdrowiu Kierunek: Pielęgniarstwo
Tomasz Bożek
Nr indeksu: 3299
Promieniowanie jonizujące
w diagnostyce medycznej.
SOSNOWIEC 2017
Promieniowanie jonizacyjne to rodzaje promieniowania, które wywołują jonizację ośrodka materialnego, tj. oderwanie przynajmniej jednego elektronu od atomu lub cząsteczki albo wybicie go ze struktury krystalicznej.
Atomy wielu pierwiastków ulęgają przemianom, którym towarzyszy niedostrzegalne promieniowanie. Jedną z takich przemian jest rozpad jąder atomów będących źródłem energii jądrowej.

Skłonność atomów do ulegania przemianom promieniotwórczym jest ściśle uzależniona od budowy ich jąder. Dlatego

też badania struktury różnych pierwiastków doprowadziły do poznania i zrozumienia zjawiska
promieniotwórczości naturalnej, a nawet do poznania efektów celowego pobudzania jąder atomów do emitowania cząstek, czyli do uzyskania sztucznej promieniotwórczości.
W 1859 roku Niemiecki fizyk Plucker wywnioskował, że fluorescencja wynikała
z promieniowania elektrody ujemnej czyli katody. Promienie te dokładnie zostały zbadane
w pozostałych latach dziewiętnastego wieku przez angielskiego fizyka Crookes'a, który opublikował wyniki serii badań na ten temat w roku 1879.
Hertz odkrył, że promienie katodowe przenikały przez cienką błonę ze złota lub aluminium, umieszczoną na ich drodze. Po jego śmierci w 1894 roku, jego uczeń Lenard kontynuował jego pracę.
Wilhelm Conrad Roentgen, w 1895 roku odkrył promienie elektromagnetyczne mające zdolność przenikania ciała stałego. Zauważył, że lampa katodowa powoduje na odległość świecenie papieru pokrytego związkiem baru. Lampa wysyłała nie znane wówczas promieniowanie, które było przyczyną świecenia. Ze względu na tajemniczość nazwał je promieniami X.
Gdy przesuwał
fluoryzujący parawan, na który
padały te promienie, zobaczył
obraz kości palców swojej ręki.
W 1896 roku Henri Becquerel, badając związek uranu, zauważył, że klisza fotograficzna znajdująca się w pobliżu
tego związku ściemniała, mimo braku dostępu promieni słonecznych. Na tej podstawie wyciągnął wniosek, że związki uranu wysyłają promieniowanie „same z siebie”. Rok później stwierdził, że uran metaliczny jest również źródłem niewidzialnego promieniowania.

W 1897 roku z tym samym problemem, czyli promieniowaniem uranu, zainteresowała
się Maria Skłodowska-Curie. Rozpoczęła badania, używając do tego celu już nie tylko metody fotograficznej, która często
dawała wyniki
niedokładne, ale czułego
i precyzyjnego elektrometru. To właśnie ona nazwała zjawisko promieniowania - radioaktywnością.
W 1898 roku M. Skłodowska-Curie i Piotr Curie, badając blendę smolistą, wyodrębnili nowy pierwiastek–

polon.
Państwo Curie kontynuowali badania, które doprowadziły ich w 1902 r. do ponownego odkrycia, tym razem pierwiastka- radu.
W 1934 roku Irena Joliot-Curie (córka państwa Curie) i jej mąż Fryderyk dokonali odkrycia sztucznej promieniotwórczości. Przeprowadzili doświadczenia polegające na bombardowaniu atomów glinu jądrami helu, w wyniku czego, powstały atomu fosforu. W czasie naświetlania glinu cząstkami wydzielanymi przez polon (czyli cząstkami
) powstają atomy fosforu.
Właściwości promieniowania jonizacyjnego
Rozróżniamy trzy podstawowe rodzaje promieniowania jonizującego:
promieniowanie alfa
promieniowanie beta
promieniowanie gamma
Promieniowanie alfa: polega na wysyłaniu przez jądro atomowe helu, cząstek alfa (które składają si z dwóch protonów oraz dwóch neutronów). Cząstki te cechują się ogromną zdolnością jonizacji, co sprawia ogromny wpływ na organizmy ludzkie. Zasięg promieni alfa jest niewielki.
Promieniowanie beta: polega na emisji cząsteczek z jądra atomowego elektronów w czasie przemiany neutronu w proton albo pozytonów w czasie przemiany protonu w neutron. Zdolność cząstek beta do jonizacji jest mniejsza niż cząsteczek alfa.
Promieniowanie gamma:

to promieniowanie elektromagnetyczne emitowane przez jądra wzbudzonych atomów promieniotwórczych.
Jest to bardzo przenikliwy typ promieniowania jądrowego, chociaż jego cechy jonizujące są małe. Bardzo często jest to pewien typ niewidzialnego światła, czyli fali elektromagnetycznej.
Promieniowanie jonizacyjne
w diagnostyce medycznej
Urządzenia i źródła promieniowania
jonizującego są powszechnie stosowane we współczesnej medycynie, zarówno w diagnostyce jak i w leczeniu. Istnieją różne rodzaje wytwarzanego promieniowania:
promieniowanie rentgenowskie

rentgenografia
(RTG)
tomografia komputerowa
(TK)
- angiografia
-
pozytonowa tomografia emisyjna
(PET)
- scyntografia
spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego
(MRJ)
ultrasonografia
(USG)
termografia
Promieniowanie rentgenowskie: jest to promieniowanie elektromagnetyczne o niewielkiej długości fali (od 20 do 0,05 Aring). Tworzy się w lampach rentgenowskich przez bombardowanie tarczy metalowej (antykatody) strumieniem szybkich elektronów, które przyspieszane są w polu elektrycznym o odpowiedniej różnicy potencjałów (do dwustu kV).
RTG to dwuwymiarowy
obraz
rejestrowany podczas prześwietlania

wiązką promieniowania rentgenowskiego, organów osoby poddanej rentgenografii

, która jest jedną z podstawowych technik diagnostycznych w medycynie. Badania rentgenowskie nie są obojętne dla zdrowia, ponieważ około 99% promieniowania jest pochłaniane przez organizm.
Tomografia komputerowa (TK): jest to m
etoda diagnostyczna pozwalająca na uzyskanie obrazów tomograficznych (przekrojów) badanego obiektu. Wykorzystuje ona złożenie projekcji obiektu wykonanych z różnych kierunków do utworzenia obrazów przekrojowych (2D) i przestrzennych (3D). Tomografia komputerowa jest szeroko wykorzystywana w medycynie i technice.
Angiografia-
w
ykonywana jest przede wszystkim w przypadku chorób wieńcowych.
W celu lepszego zobrazowania naczyń krwionośnych podaje się tak zwany kontrast. Jest to nieszkodliwa dla zdrowia substancja, której zadaniem jest taka zmiana właściwości krwi (lub w niektórych przypadkach – innych tkanek miękkich), by można było na zdjęciu wyraźnie zobaczyć żyły i tętnice. Dzięki temu lekarz może bez problemu ocenić stan i zwężenie naczyń.
Pozytonowa tomografia emisyjna PET
– technika, w której rejestruje się promieniowanie powstające podczas
anihilacji

pozytonów
(
anty
-
elektronów
). Źródłem pozytonów
jest podana pacjentowi substancja promieniotwórcza, ulegająca rozpadowi.
Substancja ta zawiera
izotopy
promieniotwórcze deoksy
glukozę
(cukry) znakowaną
izotopem

18
F
( Fluor) o krótkim
czasie połowicznego rozpadu
, dzięki czemu większość promieniowania powstaje w trakcie badania, co ogranicza powstawanie uszkodzeń
tkanek wywołanych promieniowaniem.
Scyntygrafia-
to obrazowa metoda diagnostyczna
medycyny nuklearnej
, polegająca na wprowadzeniu do
o
rganizmu
środków chemicznych (najczęściej
farmaceutyków
) znakowanych
radioizotopami
, i rejestracji ich rozpadu i graficznym przedstawieniu ich rozmieszczenia (topografii). Scyntygrafia umożliwia ocenę
morfologiczną
(położenie, wielkość, kształt, strukturę) i funkcjonalną (
klirens
, przepływ, zdolność gromadzenia – np. w przypadku
jodu
w
tarczycy
) narządu. Podstawą tej techniki jest znajomość zachowania się niektórych farmaceutyków w organizmie. Stosowane w śladowych koncentracjach pełnią one rolę środka transportowego dla użytego radioizotopu. Znakowany farmaceutyk dobierany jest tak, aby gromadził się w
narządzie
, który ma zostać zbadany. Radioizotop emituje
promieniowanie jonizujące
(najczęściej
gamma
), które dzięki wysokiej energii (optimum 100 - 450
keV
(elektronowolt) przenika z organizmu pacjenta na zewnątrz jego ciała, gdzie zostaje rejestrowane przez detek
To tylko początek pliku. Cały plik zajmuje 71.32 kB. Pobierz całą treść w pliku.

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!