ikona pliku docx

OPIS ARKADII ZIEMSKIEJ W ?ŻYWOCIE CZŁOWIEKA POCZCIWEGO? MIKOŁAJA REJA notatki

OPIS ARKADII ZIEMSKIEJ W ?ŻYWOCIE CZŁOWIEKA POCZCIWEGO? MIKOŁAJA REJA


  250 osób zadowolonych z pobrania
ocena: 4.0, 250
Poniżej zobaczysz niesformatowany początek pliku. Cały plik zajmuje 25.22 kB.


OPIS ARKADII ZIEMSKIEJ W „ŻYWOCIE CZŁOWIEKA POCZCIWEGO” MIKOŁAJA REJA:

Człowiek to istota, która w swoim życiu dąży do szczęścia. To właśnie owo uczucie pozwala nam lepiej zrozumieć siebie i innych, wieść spokojne życie. Jednak kiedy tak się nie staje, ludzie zaczynają marzyć, aby znaleźć się w krainie dobra, w której mogliby spędzić wspaniałe życie, pozbawione trosk i lęków. Taka tęsknota za rajem na ziemi staje się więc przodującym  motywem wielu podań, baśni  a także dzieł  literackich na przełomie stuleci. Kraina ta, zwana Arkadią posiada  długowieczną  tradycję. Już  w czasach starożytnych istniała pamięć o mitycznym „złotym wieku” i utraconych na zawsze krainach szczęścia, gdzie żył niewinny i beztroski człowiek , harmonijnie zespolony z naturą . Prawdziwa  Arkadia mieściła się w górnej części  greckiego  Peloponezu, gdzie ludzie zajmowali się wypasem bydła i uprawą roli. Stała się ona symbolem idealnego kraju, utopii, jaką wytworzyła ludzka wyobraźnia.2  To „Sielanki” Teokryta oraz „Przemiany” Owidiusza sprawiły, że Arkadia prawdziwa i utopijna stały się jednością i zaczęły oznaczać dla ówczesnych ludzi oazę szczęśliwości. Sielski wizerunek wsi pojawił się w antyku u Wergiliusza, który tworzył bukoliki. W literaturze polskiej takie utwory znane były już  w średniowieczu i była to satyra „Na leniwych chłopów”. Kolejne utwory o tematyce wiejskiej pojawiają się w renesansie np. u Mikołaja Reja, Szymona Szymonowica czy Jana Kochanowskiego, kiedy gospodarka, zwłaszcza rolnictwo, zaczęły przynosić należyte dochody. Beztroski, arkadyjski żywot zaczęto wiązać wtedy z życiem wiejskim. W swojej pracy chciałabym przedstawić motyw mitologicznej krainy Arkadii, zawarty w twórczości Mikołaja Reja.

Jednym z pierwszych utworów , w jakich przejawia się ten motyw jest „Żywot człowieka poczciwego”. Utwór ten jest fragmentem większej całości zatytułowanej „Zwierciadło”. „Żywot człowieka poczciwego” Mikołaja Reja to najobszerniejsza i zdaniem wielu badaczy literatury najciekawsza część „Zwierciadła albo kształtu, w którym każdy stan snadnie się może swym sprawom jako we zwierciadle przypatrzyć” , wydanego w Krakowie w 1568 roku. Nie bez znaczenia jest sam ten tytuł. Utwór powstał u schyłku życia poety, jest podsumowaniem jego doświadczeń życiowych. Tak jak w zwierciadle, odbija się w utworze życie autora. „Żywot…” jest przykładem literatury parenetycznej (gr. paraineo zachęcam, radzę ,zalecam). W założeniach Reja utwór ten, miał stać się czymś w rodzaju tryumfalnej pieśni życia ludzkiego, peanem ku czci życia, ocalającego i przekazującego przyszłości wielkie zdobycze człowieka renesansowego, epoki oraz Reformacji3. Bohaterem „Żywota człowieka poczciwego” Rej uczynił szlachcica-ziemianina, którego nie poznajemy z imienia ani z nazwiska. Autor pozbawił go cech indywidualnych, dzięki czemu jest on uniwersalny i każdy z czytelników może się z nim utożsamiać. Bohater został przedstawiony jako doskonały człowiek i obywatel, jako wzór postępowania, który zamieszkuje wieś-ziemiańską Arkadię. Utwór składa się z trzech ksiąg, w których poznajemy kolejne etapy życia bohatera.  Księga pierwsza mówi o dzieciństwie i młodości szlachcica. Młody szlachcic, wchodząc w życie, zastanawia się nad wyborem drogi życiowej, nad zawodem, który da mu zadowolenie. Może zostać dworzaninem, żołnierzem lub zająć się służbą publiczną. Rej dość krytycznie odnosi się do tych zajęć. Nie radzi ani służby wojskowej, gdyż żołnierzowi grożą liczne niebezpieczeństwa, ani piastowania urzędów publicznych, które mamią wieloma pokusami. Nie zaleca też życia na wielkopańskich dworach, na których panuje obłuda, brak jest szczerości i niezależności, a znaczenie zdobywa się pochlebstwami. Drugą księgę Rej poświęcił średniemu wiekowi  człowieka poczciwego, który pędzi beztroskie, arkadyjskie życie, gospodarując na własnym folwarku. Trzecia księga mówi o starości szlachcica-ziemianina.

„A tak, gdy  będziesz ty księgi czedł, tedy wiedz, iż są na trzy części rozdzielone. Pierwsza  część jest od urodzenia człowieka[…] aż do  lat  śrzednich  jego. Druga część jest od śrzednich  lat jego, jaka ma być sprawa około niego[…]Trzecia część jest, gdy już przyjdzie do wieku ostateczniejszego a do poćciwych a szedziwych lat swoich[…]”

Najpopularniejszym fragmentem „Żywota człowieka poczciwego” jest „Rok na cztery części rozdzielon”. Autor wprowadza tutaj zdrobnienia charakterystyczne dla okresu dzieciństwa, beztroskiego i szczęśliwego życia np.

„To sobie z oną rozkoszą nasiejesz ziółek potrzebnych, rzodkiewek, sałatek, rzeżuszek nasadzisz maluneczków, ogóreczków. I majownik, i szałwijka, i ine ziółka[…]”

Ukazuje cechy życia na wsi, które jest właśnie jak dzieciństwo-sielankowe, radosne, innymi słowy mówiąc arkadyjskie. Obraz życia na wsi jest wyidealizowany, odbiegający od prawdy. Rej zadaje pytanie retoryczne: „a czegóż ci więcej trzeba? A czegóż ci nie dostawa?”. Autor idealizuje nawet życie poddanych chłopów. I oni są szczęśliwi, i z radością wykonują swoje obowiązki: dzieweczki sobie śpiewają, drudzy pokrzykują. Poeta zwrócił uwagę na bardzo ważne wydarzenie. Wskazał na związek życia mieszkańców wsi i natury. Dostrzega związki między życiem gospodarza a przemianami w świecie natury. Pory roku to analogia do życia człowieka, który dojrzewa, starzeje się i umiera. Ta analogia wskazuje nie tylko na upływający czas ale i na konieczność zachowania ładu i umiaru w każdej sytuacji życiowej. Praca i odpoczynek ludzi uzależnione były od pór roku. Wiosną orano, a następnie obsiewano pole, sadzono drzewka, krzaczki owocowe, warzywa oraz np. napuszczano do jeziorka i hodowano ryby.

To tylko początek pliku. Cały plik zajmuje 25.22 kB. Pobierz całą treść w pliku.

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!