ikona pliku docx

Ontologia platona a metafizyka arystotelesa notatki

Ontologia platona a metafizyka arystotelesa


  125 osób zadowolonych z pobrania
ocena: 4.0, 125
Poniżej zobaczysz niesformatowany początek pliku. Cały plik zajmuje 24.05 kB.


Platon  gr. „człowiek szeroki w barkach”, w rzeczywistości nazywał się Arystokles (ok. 427 347p.n.e.) filozof grecki, jeden z najważniejszych filozofów starożytności. Twórca platonizmu i założyciel Akademii Platońskiej. Pochodził z arystokratycznego rodu ateńskiego. W wieku 20 lat poznał Sokratesa i został jego uczniem, przebywał ze swoim mistrzem aż do śmierci. Opuścił Ateny podróżując, po 12 latach wrócił i założył w zakupionym przez siebie gaju Akademosa szkołę (kształcącą w zakresie filozofii, matematyki, astronomii) zwaną Akademią Platońską. Resztę swojego życia poświęcił nauce. Jego pisma zachowały się niemal w całości. Obejmują 36 tekstów: 35 dialogów oraz listy. Najpierw pragnął zająć się polityką, ale rozczarował się niesprawiedliwościami rządu oligarchicznego, a następnie demokracją, a w szczególności procesem i wykonaniem wyroku na Sokratesie. Platon także zajmował się matematyką, a napis nad wejściem do akademii głosił, że nie mają tam wstępu niewykształceni w matematyce. Jego myśli i teorie wywarły wielki wpływ nie tylko na filozofię starożytną, ale i na myślicieli nowożytnych.2        Ontologia- podstawowy obok epistemologii, dział filozofii starający się badać strukturę rzeczywistości i zajmujący się problematyką związaną z pojęciami bytu, istoty, istnienia i jego sposobów, przedmiotu i jego własności, przyczynowości, czasu, przestrzeni, konieczności i możliwości. 3            Specyfiką stylu literackiego Platona było posługiwanie się formą mitu i przenośni. Najbardziej znana jest metafora jaskini. Porównuje ludzi do jeńców, więzionych w jaskini i zwróconych twarzami do jej wnętrza, którzy z tego co się dzieje na zewnątrz mogą widzieć tylko cienie- znamy tylko rzeczy, te zaś są cieniami idei. Platon dał do zrozumienia, że człowiek poszukując realnego bytu, musi przekroczyć swój poziom zdrowego rozsądku i dokonać myślowego przewrotu (epistrophe).4  Ontologia Platona - „… jest osadzona w następującym założeniu: przedmioty idealne oraz przedmioty matematyczne odkrywane i rozpoznawane przez rozum tkwią w świecie możliwości.”.5            Centralnym pojęciem filozofii Platona jest słowo idea lub eidos. Z tego właśnie powodu jego filozofię i każdą inną, która do niej nawiązuje, przyjęło się określić mianem idealizmu. Pierwotnie idea oznaczała „wygląd”, czyli zewnętrzny widzialny kształt rzeczy. Dopiero u Platona zaczęła wskazywać coś wewnętrznego, co można dostrzec jedynie tzw. okiem umysłu. Idee są intelektualnie poznawalnymi formami. Stanowią przedmioty ogólnych pojęć. Bez nich niemożliwe byłoby pomyślenie czegokolwiek. W żadnym razie nie powinno się ich sprowadzać do treści ludzkiej psychiki. Istnieją bowiem one samodzielnie poza świadomością i materialnym kosmosem. Tworzą własny, odrębny świat. Spełniają funkcję modeli i wzorów (paradeigma). Konkretne rzeczy spotykane na co dzień uczestniczą w odpowiadających sobie ideach jako ich egzemplarze. Na przykład jest tylko jedna idea człowieka (człowieczeństwo), a odpowiada jej wielu jednostkowych ludzi. Idee istnieją „mocniej” niż odpowiadające im rzeczy. Są wieczne i niezmienne, nie powstają ani nie giną. W odniesieniu do nich w sposób pełnoprawny można używać słowa „byt”. Poszczególne rzeczy natomiast jako zmienne i nietrwałe jedynie częściowo realizują treść gatunku, do którego należą. Zależą one od idei zarówno w swoim istnieniu, jak i poznawalności. Ich stosunek do idei Platona określa najczęściej w kategoriach uczestniczenia (methexis) i naśladownictwa (mimesis). Rzeczy są zatem czymś wtórnym, stanowią jedynie niedoskonałe odbitki i kopie idei. Idee nie są sobie równe. Tworzą uporządkowaną hierarchicznie strukturę. Im powszechniejsza jest dana idea, tym wyższe miejsce zajmuje pod względem stopnia doskonałości. Na tej zasadzie idea bytu góruje nad ideą istotą żywej, a ta z kolei przewyższa idee człowieka. Na samym szczycie świata idei znajduje się zespolona idea jedności i dobra. Jest ona tak ogólna, że uczestniczą w niej nie tylko rzeczy konkretne, lecz również wszystkie pozostałe idee.6          Platon postulował istnienie trzeciego czynnika, pośredniego, który mógłby zapewnić łączność między sferą niezmiennego bytu a sferą stawania się. Powstanie świata porównał do sztuki (techne). Dla antycznych Greków obejmowała ona zarówno twórczość artystyczną, jak i pracę rzemieślniczą. Jej istotą jest to, że z godnie z określonym planem powstaje coś, czego przedtem nie było. W ten sposób Platon wprowadził koncepcję Budowniczego Świata, czyli Demiurga. Jest on Bogiem, który biorąc za wzór idee uporządkował bezładną materię. Jego dążeniem było upodobanie kosmosu (na ile tylko możliwe) do doskonałości idei.7        Arystoteles (384 322 p.n.e.) - filozof grecki. Przez dwadzieścia lat studiował w Akademii Platońskiej. Po ukończeniu szkoły, opuścił Ateny, gdzie poświęcił się filozofii i biologii. W 335 roku p.n.e. po powrocie do Aten założył własną szkołę filozoficzną zwaną Liceum lub szkołą perypatetycką (od przechadzek mistrza z uczniami; perypatios przechadzka). Arystoteles był najwszechstronniejszym uczonym starożytności. Położył podwaliny pod wszystkie niemal nauki. Był twórcą logiki formalnej, estetykiem, przyrodnikiem, historykiem ustrojów politycznych, etykiem, psychologiem, astronomem. Wszystkie te zagadnienia poruszył w swoich pismach. Zasadnicze poglądy filozoficzne omówił w dwóch głównych dziełach, „Metafizyka” i „Fizyka”. Był też twórcą nauki o prawach i formach myślenia, czyli logiki formalnej. Sformułował naczelne prawa myślenia logicznego: zasadę tożsamości, niesprzeczności i wyłącznego środka. Swoje poglądy estetyczne zawarł w „Poetyce” i „Retoryce”. Istotą sztuki było według niego odtwarzanie rzeczywistości. Uważał, że wszystkie ludzkie dążenia mają za cel szczęście, pojmowane jako działanie zgodne z rozumem.8            Metafizyka - to najbardziej tajemnicza dziedzina filozofii. Ze względu na swoje pochodzenie, jak i swój przedmiot zainteresowań. Arystoteles napisał dość obszerny zbiór artykułów na różne tematy. Pisał o formie i materii, o substancji i istocie, przyczynach, czasie, nieskończoności, a także o Pierwszym Poruszycielu. Kilka wieków później, badacz pism Arystotelesa - Andronikos z Rodos, skatalogował wszystkie księgi wielkiego filozofa. Opisany wyżej zbiór artykułów (tak się złożyło) został zbadany i umieszczony po księdze Arystotelesa, która miała tytuł Fizyka. W konsekwencji nazwał ten zbiór Metafizyka. A to z języka greckiego oznacza: po pismach fizycznych. Stąd już był krok do określenia tej nowej nauki, jako tej, która bada to, co leży poza naturą. Jeżeli brać pod uwagę przedmiot zainteresowań metafizyki, to wachlarz możliwości jest bardzo szeroki. Począwszy od życia pozagrobowego, duchów, seansów spirytystycznych, nawiedzeń, straszących domów i przedmiotów, aż do stanów mistycznych, ekstaz, nirwan i zjednoczenia z Absolutem. Lecz tak naprawdę, metafizyka jako dziedzina właściwa dla operacji rozumowych, zajmuje się badaniem pierwszych zasad, pochodzenia bytu, możliwości istnienia Boga i duszy, a także światem jako takim, również granicami przestrzennymi i czasowymi tego świata.

To tylko początek pliku. Cały plik zajmuje 24.05 kB. Pobierz całą treść w pliku.

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!