ikona pliku docx

Odruchy i ich oddziaływanie + Homeostaza notatki


ocena: 4.0, 0
Poniżej zobaczysz niesformatowany początek pliku. Cały plik zajmuje 83.85 kB.


Odruchy i ich oddziaływanie.

Człowiek jest bardzo skomplikowaną istotą na którą składa się mnóstwo ważnych , istotnych czynników, które pozwalają mu prawidłowo funkcjonować.

Czym jest odruch i jakie posiada funkcje?

Odruch stanowi podstawowy mechanizm działania układu nerwowego. Oprócz prostych monosynaptycznych odruchów, są też odruchy znacznie bardziej złożone, w których uczestniczą liczne neurony. Sa to odruchy polisynaptyczne z udziałem neuronów somatycznych (ruchowych i czuciowych) oraz wegetatywnych. Czas trwania tych odruchów jest długi. Należą do nich np. odruchy obronne, takie jak odruch rogówkowy, kaszel, kichanie, albo odruchy lokomocyjne, służące do poruszania się.

Nazwa odruchu

Oddziaływanie

Przykłady

Monosynaptyczne

to łuk złożone z dwóch neuronów oraz jednej synapsy. Receptor i efektor takiego odruchu znajdują się w jednym narządzie. Siła ciężkości, uderzenie w ścięgno i skurcz mięśnia antagonistycznego wywołuje zmianę napięcia mięśnia oraz pobudzenie nerwu dośrodkowego.

Odruch kolanowy (uderzenie poniżej rzepki w ścięgno mięśnia czworobocznego uda powoduje kopnięcie spowodowane skurczem tego mięśnia), odruch Achillesa (uderzenie w ścięgno piętowe mięśnia trójgłowego łydki powoduje zgięcie stopy w stronę podeszwy), odruch łokciowy (uderzenie w ścięgno mięśnia dwugłowego ramienia wywołuje zgięcie w stawie kolanowym)

Polisynaptyczne

to odruchy rdzeniowe oraz odruchy z poziomu mózgowia. Receptor i efektor znajdują się wtedy w różnych narządach.

Przykładami odruchów polisynaptycznych są: odruch podeszwy(zgięcie palców i palca w stronę podeszwy podczas drażnienia skóry wzdłuż zewnętrznej jej powierzchni), odruch Babińskiego(nieprawidłowy odruch podeszwowy, palecodgina się ku grzbietowi stopy), odruch brzuszny (skurcz mięśnia prostego brzucha podczas drażnienia skóry po jego stronie), odruch mosznowy (drażnienie skóry przyśrodkowej powierzchni górnej części uda powoduje uniesienie jądra po tej samej stronie).

Odruch, inaczej refleks jest to przystosowanie na bodziec wewnętrzny lub wewnętrzny. Reakcja ta jest kierowana i zachodząca przez układ nerwowy Prosty i zazwyczaj nie zamierzony ruch mięśniowy lub czynność gruczoły, co wywoływane jest bodźcem wyzwalającym .

Podłożem neurologicznym najprostszego odruchu jest czynność neuronów: doprowadzającego podniety (czuciowego) oraz łączącego i odprowadzającego (ruchowego). W rzeczywistości sprawa jest bardziej złożona, nawet w najprostszych odruchach. Anatomicznym podłożem odruchu jest łuk odruchowy:

Łuk odruchowy to droga jaką przebywa impuls nerwowy od receptora do efektora. Łuk odruchowy stanowi strukturalny (anatomiczny) element reakcji odruchowej.

receptor → neuron czuciowy → ośrodkowy układ nerwowy (tu mogą występować neurony pośredniczące) → neuron ruchowy → efektor (narząd wykonawczy - mięsień lub gruczoł)

Bodźce zewnętrzne działają na telereceptory - receptory przystosowane do odbierania bodźców na odległość - np. oko, ucho - i receptory odbierające bodźce przez bezpośredni kontakt (dotyk).

Bodźce wewnętrzne działają poprzez proprioreceptory warunkujące czucie pozycji ciała, ruchu członków ciała oraz intereroreceptory reagujące na zmiany wewnętrznego środowiska organizmu.

U organizmów wyższych występują również odruchy, w których bierze udział znaczna liczba neuronów - tzw. złożony łuk odruchowy. Reakcja na odebrany bodziec bywa wtedy bardzo złożona i wielostronna.

Najprostsze odruchy składają się tylko z dwóch neuronów, połączonych jedną synapsą (odruch monosynaptyczny), ale przeważnie składają się z większej liczby neuronów. Te dodatkowe neurony nazywają się pośredniczymi (interneuronami).

Łuk odruchowy składa się z 5 zasadniczych elementów:

1) receptora:

Receptory to struktury nerwowe (narząd zmysłowy), w którym dochodzi do przekształcenia energii działającego bodźca na impulsy nerwowe; Receptor odbiera bodziec, który wywołuje impuls nerwowy, neuron czuciowy przewodzi impuls z receptora do odpowiedniego ośrodka nerwowego w mózgu lub rdzeniu kręgowym. W ośrodku nerwowym impuls zostaje odpowiednio przetworzony i zmodyfikowany, a następnie przewodzony przez neuron ruchowy do efektora, którym jest najczęściej mięsień lub gruczoł, w którym impuls nerwowy wywołuje pobudzenie i reakcję lub czynność właściwą dla danego odruchu.

- doprowadzającej neuronu czuciowego,

- doprowadzającej ośrodka nerwowego (kora mózgowa, rdzeń kręgowy, móżdżek),

- odśrodkowej drogi wyprowadzającej neuronu ruchowego,

Wyróżniane są dwa rodzaje odruchów ze względu na ich powstanie:

- odruch bezwarunkowy

- odruch warunkowy.

Odruch bezwarunkowy (wrodzony) jest to bezpośrednia reakcja na podnietę, np. wydzielanie enzymów trawiennych w czasie jedzenia. Odruch ten jest podstawowy dla utrzymania życia.

Odruch warunkowy (termin i badania I.P. Pawłowa) jest wyuczony (uczenie się), np. z czasem już na sam widok pożywienia wydziela się ślina i soki trawienne (badania I.P. Pawłowa na psach). To samo może występować na dźwięk dzwonka, jeżeli wcześniej dźwięk ten poprzedzał podanie pokarmu.

Typ odruchu

Charakterystyka

Przykłady

Warunkowe

Wyuczone

•    Nabyte

•    Wygasające

•    Bardziej złożone

•    Muszą być podtrzymywane

 

•    Powstają podczas życia osobniczego, w czym bierze udział mózg i zaistnienie odruchów warunkowych polega na kojarzeniu bodźca pierwotnego wywołującego odruch bezwarunkowy

wykonywane na skutek nabywania czynności życiowych

Funkcjonują opierając się na utworzonym podczas życia jednostki połączeniu neuronów, przy czym nowe konfiguracje mogą być bardziej złożone niż prosty łuk odruchowy.

Są cechą indywidualną.

Cofnięcie ręki na widok ognia (bo wiemy, że jest gorący), wydzielanie śliny na widok cytryny (bo wiemy, że jest kwaśna)

 

Przy tresurze zwierząt

Większość dyscyplin sportowych wymaga szybkich reakcji odruchowych

Bezwarunkowe

Funkcjonują opierając się na istniejącym od urodzenia łuku odruchowym.

•    Wygasające

•    Odpowiedź na bodziec jest zawsze taka sama

•    Ich wykonywanie zachodzi bez udziału świadomości co jest istotne ze względu na skrócony czas reakcji, gdyż nie traci się go na analizowanie sytuacji, podejmowanie decyzji o wykonaniu czynności np. cofanie dłoni od gorącego żelazka

 

•    Niższe czynności życiowe: odruchy obronne związane z działalnością ośrodków rdzenia kręgowego i ośrodków podkorowych mózgowia

takie same u wszystkich przedstawicieli gatunku

•    Mruganie powiek

•    Kichanie, kaszel

•    Odruch kolanowy

•    Odruchy obronne

•    Odruch ssania i szukania u noworodków

- rozszerzanie się źrenic przez światło.

Uczenie się:

Odruchy warunkowe

Jedną z prostszych form uczenia się jest nabywanie odruchów warunkowych, czyli warunkowanie. Stopień złożoności zachowania będącego odruchem warunkowym jest...

To tylko początek pliku. Cały plik zajmuje 83.85 kB. Pobierz całą treść w pliku.

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!