ikona pliku docx

Mechanizmy obronne osobowości notatki

Mechanizmy obronne osobowości


ocena: 4.0, 7
Poniżej zobaczysz niesformatowany początek pliku. Cały plik zajmuje 29.74 kB.


MECHANIZMY OBRONNE określamy jako GOTOWOŚCI do reagowania; wyuczone w sytuacjach, gdzie działają na jednostkę, JEDNOCZEŚNIE wzajemnie, SPRZECZNE naciski lub tendencje reagowania. Działanie mechanizmów obronnych polega na NIEŚWIADOMYM TAMOWANIU, PRZEMIESZCZANIU, ZNIEKSZTAŁCANIU schematów i tendencji reagowania oraz PRZYJMOWANIU ZA SWOJE zachowań osób znaczących w grupie społecznej, w której jednostka żyje po to, aby NIE DOZNAWAĆ LĘKU I UNIKAĆ NIEKORZYSTNYCH ZMIAN OBRAZU SIEBIE.

Wszystkie mechanizmy obronne dadzą się podzielić na CZTERY główne grupy w zależności od tego, jaką technikę czy strategię stosuje jednostka broniąc się przed doznawaniem lęku i możliwości niekorzystnej zmiany obrazu siebie, w sytuacjach, gdzie działają na nią jakieś wzajemnie sprzeczne naciski i tendencje z wewnątrz lub z zewnątrz.

Przykładem działania mechanizmów obronnych, w których stosuje się techniki tamowania, jest wypieranie, tłumienie, zwlekanie - odraczanie działania.

Przykładem działania mechanizmów obronnych, w których przeważa stosowanie technik przemieszczania, jest: sublimacja, przeniesienie, kompensacja, reakcje upozorowane, unieważnianie własnego poprzedniego działania, ascetyzm, twórczość, fiksacja, regresja, inwersja, konwersja, substytucja.

Przykładem działania mechanizmów obronnych, w których jednostka stosuje strategię zniekształcania, jest: racjonalizacja, zaprzeczanie istnieniu czegoś, selektywny brak uwagi, dysocjacja, fantazjowanie, idealizacja, projekcja, symbolizacja, dewaluacja, intelektualizacja, odwracanie sensu, zniekształcanie i maskowanie.

Przykładem działania mechanizmów obronnych, w których jednostka stosuje techniki przyjmowania za swoje cudzych zachowań, jest: identyfikacja, inkorporacja, introjekcja, konformizm.

Istnieją też mechanizmy obronne złożone, w których jednostka stosuje kilka technik, np. tamowanie i przemieszczanie, tamowanie i zniekształcanie. Przykładem takich mechanizmów obronnych jest negatywizm, tak zwana reakcja Króla Dawida, rozgrzeszanie się, odwracanie uwagi i tracenie zainteresowania, nadmierna generalizacja, ujawnianie ignorancji i niemożności wykonania czegoś.

Rola tych wszystkich mechanizmów obronnych osobowości polega przede wszystkim na:

  1.  zmniejszaniu napięcia i lęku, powodowanego przez nierozwiązane konflikty, frustracje czy niezaspokojone potrzeby
  2.  na stworzeniu i podtrzymaniu pozytywnego obrazu własnej osoby.

Część procesów uznawanych za mechanizmy obronne ma także charakter adaptacyjny.

  Najważniejszym mechanizmem obronnym, opisanym szczegółowo przez Z. Freuda jest mechanizm wyparcia (represji).

Wyparcie (represja)

Jest to proces wykluczenia ze świadomości takich impulsów popędowych, odczuć lub doświadczeń, które wzbudzają lęk lub poczucie winy. Istotą wyparcia jest niedopuszczanie pewnych danych do świadomości lub umotywowane ich zapomnienie.

Pierwszą fazą wyparcia jest "wyparcie pierwotne", czyli niedopuszczanie do świadomości pewnych przeżyć lub treści. Zjawiska te nigdy nie były uświadomione.

Faza druga to wyparcie właściwe (nazywane też wtórnym lub następczym). Dotyczy wypierania przeżyć lub treści, które kiedyś pojawiły się w świadomości, ale wtórnie zostały zepchnięte do nieświadomości.

Wyparte przeżycia pozostają w podświadomości dzięki działaniu innego mechanizmu, nazywanego cenzurą. Jest on związany z funkcjonowaniem superego, które decyduje o tym, jaki rodzaj i jakie treści przeżyć są akceptowalne, a jakie należy odrzucić.

Wyparte przeżycia pojawiają się jednak bezwiednie (zwłaszcza gdy dochodzi do osłabienia cenzury), np.: w chwilach zmęczenia lub pod wpływem alkoholu. Ujściem dla wypartych impulsów jest humor i dowcip oraz marzenia senne. Wyparte treści wymykają się spod kontroli cenzury także w postaci pomyłek, przejęzyczeń, zapominania o czymś ważnym, a także jako "psychogenne zaburzenia czynnościowe" (np. objawy nerwicowe).

Mechanizmy obronne polegające na zniekształcaniu schematów reagowania: racjonalizacja, zaprzeczanie realnym faktom, izolacja, selektywny brak uwagi, dysocjacja, projekcja:

 Kiedy dziecko znajduje się w sytuacjach, gdzie działają na nie jednocześnie dwie grupy sprzecznych nacisków, może nauczyć się bronić przed przykrymi przeżyciami z tym związanymi zniekształcając swoje schematy reagowania. Dzięki zniekształceniu schematu reagowania, dziecku uda się częściowo rozładować, uzewnętrznić, dać wyraz jakiejś silnej tendencji, np. agresywności, dominowania, izolacji, egoizmu, seksualnej, ekshibicjonistycznej i jednocześnie nie przeżywać "grożącego" za to lęku oraz pozostawać "w zgodzie" ze swoim obrazem siebie.

Zniekształcanie dotyczy najczęściej schematów reagowania składających się na percepcję. Polega ono na pogarszaniu pracy uwagi, pamięci, spostrzegania, koordynacji wzrokowo - motorycznej, zmniejszaniu lub przesadnym zwiększaniu wrażliwości, pobudzaniu w odpowiednim kierunku pracy wyobraźni, zmniejszaniu krytycyzmu. Dzieje się tak w racjonalizacji, projekcji, zaprzeczaniu realnym faktom, w selektywnym braku uwagi, dysocjacji. Mechanizmy te mogą także sterować motoryką w ten sposób, że zniekształcają reakcje motoryczne. Mamy z tym do czynienia w gubieniu niektórych przedmiotów, w powodowaniu wypadków.

Freud podaje we "Wstępie do psychoanalizy" wiele przykładów obronnego zniekształcania schematów reagowania. Są to przykłady gubienia przedmiotów, zniekształcania nazwisk, zapominanie imion i nazwisk.

Racjonalizacja jako mechanizm obronny

Działanie racjonalizacji jako mechanizmu obronnego polega na tym, że człowiek broniąc się nieświadomie przed lękiem wywołanym możliwością potępienia we własnych oczach lub w oczach innych ludzi, tłumaczy swoje postępowanie i podaje powody i motywy takie, które:
a) zmniejszają jego własne napięcie lękowe,
b) są tym logiczniejsze, im bardziej czyny są "nielogiczne",
c) są zgodne...

To tylko początek pliku. Cały plik zajmuje 29.74 kB. Pobierz całą treść w pliku.

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!