ikona pliku docx

laborki 12 biologia w środowisku pwr


ocena: 4.0, 0
Poniżej zobaczysz niesformatowany początek pliku. Cały plik zajmuje 24.51 kB.


Ryzyko środowiskowe- możliwość wystąpienia niepożądanych skutków w organizmie żywym, w wyniku narażenia na pewne czynniki występujące w środowisku. Są to najczęściej substancje chemiczne, które w bardzo niewielkich (nawet śladowych) ilościach stanowią zagrożenie, gdyż odznaczają się bardzo wysokim, szkodliwym działaniem.
Narażenie środowiskowe – jego charakter jest złożony, gdyż wiele czynników szkodliwych może działać równocześnie na organizm. Są one wchłaniane w sposób niezamierzony, objęta nimi jest zwykle duża, różnowiekowa populacja, przez stosunkowo długi okres.
Toksyczność – cecha związków chemicznych polegająca na powodowaniu zaburzeń funkcji lub śmierci komórek żywych, organów lub organizmów po dostaniu się w ich pobliże.
Toksyczność to działanie niepożądane wynikające z reakcji chemicznych, fizykochemicznych pomiędzy związkiem chemicznym, który wniknął do ustroju, a układem biologicznym (DNA, enzymy).W zasadzie niemal wszystkie związki chemiczne mogą być w odpowiednio dużych dawkach toksyczne – nawet spożywanie dużych ilości wody destylowanej jest na dłuższą metę szkodliwe. Praktycznie wszystkie leki są w dużych ilościach toksyczne
Toksyczność ostra to silne działanie toksyczne, występujące w krótkim czasie po podaniu jednorazowej dawki ksenobiotyku, lub kilku dawek w ciągu 24 godzin. Toksyczność ostrą ilościowo wyraża parametr LD50, czyli ilość ksenobiotyku, która wywołuje śmierć połowy populacji badanych zwierząt doświadczalnych. W badaniu toksyczności ostrej monitorowanym parametrem jest zatem śmierć zwierzęcia
Toksyczność chroniczna (przewlekła) – szkodliwe zmiany w organizmach testowych, wywołane oddziaływanie w dłuższym czasie i po wielokrotnym lub stałym narażeniu na związek chemiczny. W testach stosowane są subtelne – niższe aniżeli śmiertelne, dawki (stężenia) substancji. Obserwacje polegają na ocenie zmian aktywności fizjologicznej np. pokarmowej, rozrodczej, zaburzeń genetycznych i zakłóceń w funkcjonowaniu narządów.
Ksenobiotyk jest to substancja chemiczna niebędąca naturalnym składnikiem żywego organizmu. Definicja ta obejmuje substancje obce dla organizmu docelowego. Określa się nią większość trucizn i leków. Ważną grupę ksenobiotyków stanowią związki chemiczne otrzymane przez człowieka, o strukturze chemicznej niewystępującej w przyrodzie, do których organizmy nie przystosowały się na drodze wcześniejszej ewolucji.
LC – stężenie śmiertelne – stężenie substancji toksycznej w wodzie lub powietrzu, które powoduje śmierć określonej liczby (wyrażonej w %) osobników w badanej populacji(grupie) np. LC50
EC – stężenie efektywne – stężenie toksykanta powodujące powstawanie określonych zmian (efektów) w organizmach testowych, np. immobilizację (unieruchomienie), hamowanie procesów biochemicznych i wzrostu u określonej liczby (wyrażonej w %) osobników w badanej populacji (grupie). Jako wynik oznaczania podawane jest stężenie hamujące (np. w 50% lub 90%)dany proces fizjologiczny - EC50 EC90
IC – stężenie inhibicyjne – stężenie substancji toksycznej powodujące zahamowanie wzrostu liczebności mikroorganizmów w określonym procencie ( np. 50%) w stosunku do próby kontrolnej. Miarą liczebności może być w tym przypadku intensywność zabarwienia lub mętność pożywki hodowlanej.
LOEC – najniższe stężenie substancji toksycznej, które wywołuje zmiany w organizmach testowych, w określonym czasie trwania badań toksyczności chronicznej lub subchronicznej.
NOEC – największe stężenie (dawka), przy którym nie występuje istotny wzrost częstości lub nasilenia skutków działania lub nasilenia skutków działania danej substancji u badanych zwierząt w stosunku do kontroli.
Działanie ogólnoustrojowe – trucizny mogą działać w ten sposób, tzn. wykazywać większe powinowactwo do niektórych składników lub tzw. Receptorów powierzchniowych pewnych tkanek niż do innych. Dlatego mają większe możliwości narażenia, kumulowania i uszkodzenia tkanek wrażliwych. Np. : neurotoksyczne (trujące dla układu nerwowego)
Działanie chroniczne- oddziaływanie na organizm przez dłuższy czas i poddawanie go wielokrotnym lub stałym narażeniu na szkodliwy związek
Rodzaje działania ksenobiotyków:
- działanie ogólnoustrojowe lub wybiórcze
- blokowanie oddychania tkankowego
- unieczynnienie hemoglobiny i transport tlenu (tlenki azotu, azotyny, tlenek węgla)
- immunosupresyjne (zakłócenia w odporności immunologicznej)
- uszkodzenie błon cytoplazmatycznych komórek (detergenty)
Wchłanianie ksenobiotyków
Wchłanianie ksenobiotyków przez skórę i układ oddechowy jest stosunkowo proste, gdyż związek najkrótszą drogą dostaje się do krwi. Zarówno w skórze, jak i płucach zachodzą w stosunkowo niewielkim stopniu procesy biotransformacyjne przy udziale enzymów mikrosomalnych z udziałem cytochromu P-450.
Droga pokarmowa natomiast jest najbardziej złożona i na jej przykładzie omówiono wewnątrzustrojowe procesy, zarówno te, które zwiększają zagrożenie dla zdrowia, jak i te, które prowadzą do zmniejszenia zawartości trucizny w tkankach oraz jej wydalenia i detoksykacji organizmu.
Miejscem właściwego wchłaniania jest jelito cienkie. Błona śluzowa jelita – w przeciwieństwie do żołądka – jest fizjologicznie przystosowana do tego celu, a ponad to pofałdowana powierzchnia wewnętrzna jelit jest bardzo, co dodatkowo ułatwia i zwiększa ten proces.
Wewnątrzustrojowe przemiany ksenobiotyków
Substancje obce ulegają różnym przemianom wewnątrzustrojowym, zwanym biotransformacją. Dzieli się je na rekcje pierwszej fazy, na którą składają się reakcje hydrolizy, utleniania i redukcji, oraz reakcje drugiej fazy, czyli sprzęgania, inaczej syntezy.
Biotransformacja ksenobiotyków zachodzi przy udziale enzymów występujących w wątrobie, nerkach, płucach, jelicie cienkim, łożysku, jądrach, jajnikach, skórze i osoczu krwi. Wątroba jednak jest najważniejszym miejscem biotransformacji ksenobiotyków.
Biologiczne działanie zanieczyszczeń
    Pyłowych – Stopnień szkodliwości pyłu dla człowieka zależy od składu chemicznego i mineralogicznego. Wyróżnia się w związku z tym pyły toksyczne i neutralne. Wszystkie jednak pyły, niezależnie od stopnia toksyczności, które przez dłuższy czas i w większych ilościach wdycha człowiek, są szkodliwe. Pył obciąża płuca, drażni mechanicznie błonę śluzową dróg oddechowych, prowadzi - przez częste stany zapalne – do trwałych zmian chorobowych, takich jak przewlekły nieżyt oskrzeli, rozedma płuc, pylica itd.
    Gazowych
    Dwutlenek siarki- jest wchłaniany drogą oddechową, działa drażniąco na układ oddechowy. Gdy stężenie osiąga 0,005-0,01%, nasilają się stany zapalne błony śluzowej dróg oddechowych, kaszel, ból gardła oraz zapalenie spojówek.
    Dwutlenek węgla- występuje jako naturalny składnik powietrza w stężeniu około 310 ppm. Jest toksyczny dla człowieka po przekroczeniu 5000ppm. Jego stężenie w warunkach naturalnych, na skutek spalania paliw stałych i płynnych przez przemysł i transport, stale wzrasta. Przy znacznie niższych stężeniach niż toksyczne, wywołuje u ludzi uczucie duszności, przyspieszenie tętna, bóle głowy, zaburzenia uwagi i koncentracji psychicznej.
    Tlenek węgla- jest bardzo toksyczny dla człowieka. Wykrywalne objawy chorobowe pojawiają się przy stężeniu 100ppm. Stężenie śmiertelne tlenku węgla wynosi 1000ppm. Gaz ten wykazuje bardzo duże powinowactwo do hemoglobiny, łącząc się z nią daje karboksyhemoglobinę, która jest niezdolna do transportu tlenu. W miarę wzrostu karboksyhemoglobiny w krwi, zwiększa się niedotlenienie ustroju, w tym szczególnie ważnych organów – mózgu i serca.
    Tlenki azotu- ze względu na szkodliwe oddziaływanie na zdrowie, ważne znaczenie ma tlenek azotu i dwutlenek azotu. Ich konwersja doprowadza do powstania w powietrzu par kwasu azotowego, jednego ze składników kwaśnych deszczy. Tlenki azotu działają drażniąco i dusząco. W zatruciach ostrych głównym objawem jest obrzęk płuc, który może spowodować śmierć. W niższych stężeniach tlenki azotu powodują: stany zapalne błony śluzowej dróg oddechowych i oczu, bóle głowy, zaburzenia snu, spadek ciśnienia tętniczego krwi, zmiany w krwi, zaburzenia przemiany materii, rozedmę płuc itd.
    Metali ciężkich
    Ołów (Pb) – jest wchłaniany przez człowieka z przewodu pokarmowego i oddechowego. Ołów jest toksyczny. Powoduje ostre o przewlekłe zatrucia. Zatruciom ostrym towarzyszą objawy chorobowe przewodu pokarmowego, a także nerek. Ołów uszkadza krwinki czerwone oraz szpik kostny. Wywołuje zaburzenia mózgowe oraz śpiączkę, często kończy się śmiercią.
    Kadm (Cd)- dostaje się do ustroju człowieka drogą pokarmową i drogą oddechową. Jest on bardzo toksyczny. Głównymi narządami kumulacji i narażenia są wątroba i nerki, a w dalszej kolejności trzustka, mięsień sercowy, jądra i gruczoły ślinowe. W zatruciu ostrym bezpośrednią przyczyną zgonu jest niewydolność oddechowa i szok. Zatrucia przewlekłe dają rozległe objawy, do których zalicza się anemię, upośledzenie czynności nerek, zmiany włókniejące w płucach, rozedmę płuc, zmiany i uszkodzenia szpiku kostnego.
    Rtęć (Hg)- jest jedną z najsilniejszych trucizn środowiskowych, wykazuje ogromna ruchliwość w środowisku. Kumuluje się w organizmach i migruje w łańcuchu pokarmowym. Znaczną zawartość rtęci stwierdza się w mięsie, rybach, jajkach. Do organizmu człowieka wnika przez układ oddechowy, pokarmowy oraz przez skórę. Rtęć uszkadza mózg, nerki i wątrobę, przenika przez łożysko do płodu.
    Arsen (As)- Arsen występuje w powietrzu, w
To tylko początek pliku. Cały plik zajmuje 24.51 kB. Pobierz całą treść w pliku.

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!