ikona pliku doc

J. MARITAIN CZŁOWIEK A PAŃSTWO

Według encyklopedii PWN, Państwo jest to „polityczne zorganizowanie społeczeństwa, wyposażone w suwerenną władzę oraz zajmujące określone terytorium. Przynależność do państwa ma charakter sformalizowany (obywatelstwo). W obrębie państwa występuje stosunek: władza - podporządkowane jej osoby i grupy. Atrybutem państwa jest suwerenność rozumiana jako całkowita niezależność od jakiejkolwiek siły zewnętrznej i wewnętrznej.” Władza państwowa jest najwyższa, a wszelkie instytucje, organy i społeczeństwo jej podlegają z wyjątkiem osób posiadających immunitet dyplomatyczny. Obywatele mają określone obowiązki i prawa. Możemy podzielić genezę państwa na koncepcje/teorie, takie jak:


ocena: 4.0, 0
Poniżej zobaczysz niesformatowany początek pliku. Cały plik zajmuje 53.00 kB.


Według encyklopedii PWN, Państwo jest to „polityczne zorganizowanie społeczeństwa, wyposażone w suwerenną władzę oraz zajmujące określone terytorium.
Przynależność do państwa ma charakter sformalizowany (obywatelstwo). W obrębie państwa występuje stosunek: władza - podporządkowane jej osoby i grupy. Atrybutem państwa jest suwerenność rozumiana jako całkowita niezależność od jakiejkolwiek siły zewnętrznej i wewnętrznej.”
Władza państwowa jest najwyższa, a wszelkie instytucje, organy i społeczeństwo jej podlegają z wyjątkiem osób posiadających immunitet dyplomatyczny. Obywatele mają określone obowiązki i prawa.
Możemy podzielić genezę państwa na koncepcje/teorie, takie jak:

Teoria umowy społecznej (John Locke, J.J. Rousseau) jako umowa pomiędzy ludźmi, którzy ustanowili władzę i prawo, aby zapewnić bezpieczeństwo i poszanowanie własności.

Teoria podboju (Ludwik Gumplowicz); silna grupa pokonała grupę cywilizacyjnie słabszą – w ten sposób powiększa się terytorium państwa.

Model patriarchalny (Rober Filmer); państwa powstały w mechaniczny sposób, polegający na łączenie się jednostek w rody, rodów w plemiona, a plemiona w państwa.

Teoria teistyczna – państwo i władza wywodzi się od siły nadprzyrodzonej - Boga lub bóstw (koncepcja ta znalazła zastosowanie w monarchiach absolutnych – król miał władzę nieograniczoną i niepodważalną, ponieważ pochodziła ona z namaszczenia boskiego).

Teoria marksistowska – państwo powstało po rozpadzie wspólnoty pierwotnej, co było konsekwencją pojawienia się własności prywatnej i podziału zbiorowości na klasy.
Mówiąc o państwie nie można nie wspomnieć o roli Arystotelesa i Tomasza z Akwinu. Tego drugiego należy też nadmienić jako korzeń przyszłych poglądów J. Maritaina.
Koncepcja państwa wywodzi się „od Arystotelesa, wg której natura człowieka predestynuje go do życia w państwie, stąd jest ono naturalnym wytworem społecznego instynktu wspólnot ludzkich. Grecy, którzy stworzyli państwo-miasto polis, traktowali siebie jak naród pomimo nieistnienia państwa jako tako greckiego. Polis było traktowane jako miejsce gdzie możliwy był rozwój i doskonalenie natury i charakteru człowieka. System prawny wychowywał w szacunku do nakazów. ”Arystoteles dowodził, iż państwo powstało w drodze naturalnego rozwoju. Według niego człowiek został stworzony do życia w ramach państwowej organizacji. Najwyższym dobrem dla społeczeństwa powinno być państwo. Temu celowi miało być podporządkowane wszystko inne”. Ujął to słowami: „istota żyjąca poza polis, byłaby zwierzęciem lub bogiem.”
Koncepcje teologiczne upatrują genezy państwa w woli istoty nadprzyrodzonej, Augustyn Aureliusz głosił, że każda władza pochodzi od Boga. Z kolei wybitny katolicki „filozof św. Tomasz z Akwinu stwierdził, że charakterystyczną cechą państwa jest żyjąca w nim społeczność, która powinna być samowystarczalna i niezależna w działaniu.” Uważał, iż jedynie „sama zasada i idea władzy pochodzi od Boga, natomiast ustrój ustanawiają ludzie”. Spokój i bezpieczeństwo mają zapewniać organy władzy, a przepisy prawa mają być przestrzegane.
Tomasz z Akwinu ( ur. 1225, zm.1274 - dominikanin, filozof i uczony, urodzony we Włoszech, doktor Kościoła katolickiego), który „wprowadził rozróżnienie wiary i wiedzy, teologii i filozofii, sądził, że niektóre prawdy przekraczają to, co można poznać rozumem, ale się rozumowi nie przeciwstawiają. Dostosował do potrzeb filozofii katolickiej koncepcję Arystotelesa, od którego przejął rozumienie poznania jako procesu receptywnego, pojęcia aktu i potencji, formy i materii, zasadę przyczynowego powiązania zdarzeń oraz pojęcie dowodu. Zajmował się też naukami przyrodniczymi. Twierdził, że bytem są jedynie rzeczy jednostkowe.”
Jego poglądy były najbliższe dla Jacques Maritain – francuskiemu filozofowi, tomiście urodzonemu w 1882 roku. Rozwinął on teorię Boga osobowego i opowiadał się za teocentrycznym humanizmem, a ingerencję Kościoła w sprawy ekonomiczne, społeczne i polityczne stanowczo potępiał.
Maritain studiował w Paryżu, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Został ambasadorem Francji przy Stolicy Świętej. Wszedłszy jakby w samo centrum chrześcijaństwa, włączył się aktywnie w nurt odnowy Kościoła. Uważał, że Kościół powinien pełniej otworzyć się na świat i żyjących w nim ludzi. Sądził też, iż myśl tomistyczna wskazuje na związki, jakie zachodzą pomiędzy realizacją istoty człowieka a życiem społecznym.
Znana jego autorstwa praca pt. „Człowiek i państwo”, zawiera tezę, „że ustrój demokratyczny jest jedynym adekwatnym do ludzkiej godności sposobem racjonalnej (a tym samym też moralnej na gruncie neotomizmu) organizacji działalności politycznej”, oraz, że jednostka „jako osoba jest obdarzona wolnością wyboru, dzięki której stanowi „całość niezależną od świata. Ani natura, ani państwo nie mają dostępu do tego świata bez jego przyzwolenia”.”
Personalistyczna koncepcja Maritaina zakłada, że celem życia społecznego „jest osoba jako podmiot wszelkich decyzji i działań (...) Osoba wchodzi w różne społeczności i realizuje ich dobro wspólne rozwijając tym samym swój potencjał osobowy, dlatego Maritain stwierdza, że „prawdziwe” społeczeństwo polityczne może być tylko społeczeństwem pluralistycznym (…) W koncepcji Maritaina dobro wspólne jest celem pośrednim, jest bowiem podporządkowane dobru osoby.”
Celem jest więc stworzenie najlepszych warunków życia dla rozwoju człowieka, odpowiedniego poziomu życia materialnego, intelektualnego i moralnego, „pokoju całości, aby każda osoba znalazła w niej pozytywną pomoc w stopniowym zdobywaniu pełnego życia osoby i wolności duchowej.”
Maritain opowiadał się za demokracją, respektującą godność człowieka i zabezpieczającą jego wolność, która „gwarantuje równowagę między osobą a społeczeństwem, czy też między wolnością a dobrem wspólnym”. Tak więc zadaniem państwa jest zapewnienie społeczeństwu dogodnych warunków aby osiągnąć wspólne dobro. Aby zostało ono osiągnięte niezbędna jest sprawiedliwość, czyli organ zaprowadzający i egzekwujący prawo, czyli organ zwany państwem. „Państwo – jako narzędzie wspólnego dobra – jest niezbędne ludzkiej osobie w jej rozwoju, jednakże Maritain zastrzega, że jako „bezosobowy organ” nie może ono zarządzać wszystkimi formami życia społecznego, przede wszystkim tymi, które wymagają inicjatywy, zaradności czy szczególnego zaangażowania i pasji np. badaniami naukowymi, przedsiębiorczością czy sztuką.”
Pozostawia to w obowiązku społeczeństwa politycznego, państwo zaś ma mieć pieczę nad administracją, prawem i polityką.
Maritain dopuszcza stosowania siły przymusu, ale tylko kiedy rząd został ustanowiony w sposób demokratyczny.
Filozof podkreśla, „że warunkiem osiągnięcia celu, a tym samym warunkiem wypełniania przez państwo jego funkcji, jest porządek demokratyczny.” Zdaniem autora, „system demokratyczny gwarantuje, że rozwój państwa nie zagrozi wolności osób, że środki nie staną się celem a państwo będzie tym, czym jest – instrumentem wspólnego dobra ogółu.”

J. Maritain wykazał dużo śmiałości i otwarcia na współczesność. Kościół katolicki zaczął przykładać większą wagę do problemów polityczno-społecznych. Filozof przybliżył tomistyczne myślenie o dobru wspólnym do wzorów nowożytnego myślenia.

Podsumowując, należny szacunek dla każdej osoby przejawia się między innymi w tym, że żadna społeczność, wspólnota, grupa, czy nawet państwo jako takie nie ma prawa podporządkowywania sobie pojedynczych osób.
Oso
To tylko początek pliku. Cały plik zajmuje 53.00 kB. Pobierz całą treść w pliku.

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!