ikona pliku docx

instytucje i środowiska edukacyjne notatki


ocena: 4.0, 0
Poniżej zobaczysz niesformatowany początek pliku. Cały plik zajmuje 227.78 kB.


8. PODSTAWOWE INSTYTUCJE I ŚRODOWISKA EDUKACYJNE (rodzina, grupy rówieśnicze, szkoła)
Tyszka Z. Rodzina w Świecie współczesnym – jej znaczenie dla jednostki i społeczeństwa
Pilch T. Grupa rówieśnicza jako środowisko wychowawcze.
Radziewicz J. Środowisko społeczno-wychowawcze szkoły.
[w:]Pilch T., Lepalczyk J.: Człowiek w zmieniającym się świecie
RODZINA
Wg Arystotelesa -> priorytetowa rola w życiu społecznym
August Comte -> najważniejsza, podstawowa grupa społeczna, na której opiera się całe społeczeństwo
XX w. -> postęp cywilizacji niesie ze sobą zagrożenia dla funkcjonowania rodziny
Społeczeństwo globalne (razem z układami społecznymi) wpływa na rodzinę modyfikując jej strukturę, funkcjonowanie, mentalność jej członków => a zmodyfikowana rodzina wpływa na społeczeństwo
Rodzina jest ważnym elementem społecznych interakcji – może kreować pozytywne i negatywne zjawiska w społeczeństwie jako całości i jego subkulturach.
Od XIX w. w Europie i Ameryce Płn. uprzemysłowienie, urbanizacja podnoszą stopę życiową rodzin, praca zawodowa kobiet tworzy napięcie (przeciążenie kobiet, które łączą obowiązki domowe z zawodowymi). Maleją więzi rodzinno-sąsiedzkie, indywidualizacja jednostki rodzinnej, wzrasta liczba rozwodów -> kryzys rodziny.
Rozwój medycyny zmniejsza umieralność, powstaje i rozpowszechnia się antykoncepcja => rodziny mniej dzietne
Rozwój nauki i techniki powoduje „globalizację” , przepływ ludności (wymieszanie kulturowe zwiększa poczucie obcości w społeczeństwie). Indywidualizacja , niezależność jednostki wobec: narodu, społeczności lokalnej, mirkogrup i jednostek, do własnej rodziny => mniejszy patriotyzm, mniejsza identyfikacja jednostki ze społeczeństwem, dezintegracja kręgów sąsiedzkich, koleżeńsko-pracowniczych.
Z rodzinnych „zakładów” pracy (handel, rzemiosło, praca na roli) każdy zaczyna pracę w odrębnym miejscu (dzieci w szkole) -> wzrasta autonomia jednostki, decydowanie o własnych losach. Zanika przedkładanie dobra rodziny nad dobro jednostki.
Wzrost wymagań co do jakości życia rodzinnego – znika przeświadczenie, że rodzina istnieje jedynie dla prokreacji i opiekowania się dziećmi. Nie liczy się trwałość rodziny, tylko jakość jej życia (zwiększenie ilości rozwodów).
Zmieniły się funkcje rodziny:
- f. seksualna: nie tylko prokreacja, ale i czerpanie przyjemności, rewolucja seksualna kobiet;
- f. materialno-ekonomiczne: zarabiają wszyscy członkowie,a nie tylko mężczyzna (kobieta, dorastające dzieci też);
- f. kontrolna: zdecydowanie maleje kontrola nad członkami rodziny;
- f. socjalizacyjno-wychowawcza: uległa przekształceniu; rodzina odgrywa prymarną funkcję w rozwoju człowieka -> nieprawidłowe zachowania mają źródło w rodzinnej sytuacji; brutalizacja treści przekazywanych przez środki masowego przekazu; większa swoboda i niezależność dzieci i młodzieży;
- f. emocjonalno-ekspresyjna: wzrost ze względu na wzrost rangi uczuć wyższych w rodzinie (miłość); im rodzina mniej konfliktowa tym lepiej spełnia tę funkcję.
Rodzina to integralny i niezmiernie ważny element każdego społeczeństwa. Rodzina jako zmienna zależna podlega wpływom zewnętrznych układów społeczeństwa globalnego, odzwierciedla w swej strukturze i funkcjonowaniu przeobrażenia ogólnospołecznego. Łącząc tradycję z nowoczesności ułatwia adaptację do zmian w rzeczywistości. Odbiera wpływy zewnętrzne i sama się zmienia oraz jednostki.
Rodzina jako zmienna niezależna wpływa na osobowość, funkcjonowanie jednostek. Ważne funkcje w społeczeństwie globalnym: reprodukcja biologiczna oraz socjalizacja jednostek i ich przygotowanie do życia z zmieniającym się szybko społeczeństwie. Złe funkcjonowanie rodziny odbija się ujemnie na losach jednostek i społeczeństwa.

GRUPA RÓWIEŚNICZA
Arystoteles w „Polityce” tworząc koncepcje i teorie państwa buduje model grupy mniejszej: gminy lub rodziny, grupa wielka: państwo.
W „Etyce Nikomachejskiej” ustala główną zasadę istnienia grupy: przyjaźń łączącą członków jakiejkolwiek zbiorowości.
Grupa rówieśnicza to organizm społeczny wyróżniony spośród innych nie ze względu na cechę demograficzną – wieku, lecz ze względu na typ więzi, bliskie, nacechowane wzajemną aprobatą uczestnictwo.
Grupy pierwotne powstałe w sposób naturalny, bez ingerencji człowieka (rodzina, społeczność lokalna, grupa rówieśnicza).
Grupa rówieśnicza dziecięca powstaje w wyniku naturalnej potrzeby zabawy i kontaktu dzieci między sobą. W okresie dorastania grupa rówieśnicza ma coraz większe znaczenie, to rówieśnicy są najważniejszym punktem odniesienia (już nie rodzina).
Stowarzyszenie -grupy intencjonalne, celowe, organizowane przez człowieka dla realizacji konkretnych działań



Wg Znanieckiego Dziecięca grupa rówieśnicza powstałą bez dorosłych, nie posiada tradycji, wzorców działania, ani zracjonalizowanych celów dąży głównie do zabawy, do spontanicznego i żywiołowego wyładowania energii.
-spontaniczność zachowań,
- organizacyjna prostota ustroju,
-ustawiczna zmienność form życia zbiorowego, zabawy, celów

3 typy grup rówieśniczych (wg właściwości rozwojowych dzieci i młodzieży)
Dziecięce grupy zabawowe, bandy
Młodzieżowe paczki, kliki,
Młodzieżowe grupy dewiacyjne (gangi, bandy przestępcze)
Grupa zwiera co najmniej 3 el.
- układ hierarchii wewnętrznej grupy,
- układ decyzji i system kanałów komunikacyjnych,
- układ i rodzaj więzi między członkami grupy
Sprawowanie funkcji kierowniczej w grupie r.
Przodownictwo- osoby z cechami osobowymi, charyzmą, właściwościami opiekuńczymi – obdarzone przez grupę niewymuszonym zaufaniem, sens psychologiczny
Przywództwo – zdobywane przez aprobatę (lub jej wbrew) członków, może wynikać z kwalifikacji ogólnoosobowych lub specjalnych właściwości np. zamożność, osiągnięcia sportowe; sens organizacyjny i techniczny
Panowanie (władza) – zdobywana instrumentalnie, głównie siłą. Wyraża się w autorytarnym rygoryzmie i centralizacji decyzji.. pozbawiona zaufania, więzi emocjonalnej, bliskości. Sens organizacyjny i zadaniowy.
Grupa rówieśnicza zaspokaja potrzebę przynależności i akceptacji – jeśli nie ma tego w domu szuka go na zewnątrz, płacąc za nie konformizmem i uległością. Dochodzi wtedy do szczególnie silnej identyfikacji członka z jego grupą, która stanowi niekiedy główny i jedyny układ odniesienia. Jeśli trafił do grupy o nastawieniach aspołecznych sytuacja staje się groźna – efektem może być zachowanie destrukcyjne.

SZKOŁA
-Szkoła jako środowisko społeczno-wychowawcze
-Środowisko społeczno-instytucjonalne, do którego należy szkoła
Kategorie te nazwane przez A.Kamińskiego typowymi lub zobiektywizowanymi = suma warunków tworzonych przez życie zbiorowe dla kształtowania się życia jednostki – w szkole przez jej edukacyjny charakter.
Szkoła jest układem instytucjonalnym i społecznym, występuje społeczność dwupokoleniowa (nauczyciele i uczniowie), uczniowie dzieleni na klasy i oddziały wg roczników, a nauczyciele wg stażu.
Układ instytucjonalny ma porządkować życie społeczne, ułatwiać je, służyć mu, a nie zastępować.
W tradycyjnym modelu szkoły instytucja zastępuje człowieka.
Wychowanie instytucjonalne oparte na systemie norm:
-orientacja na karę
-orientacja instrumentalistyczna prowadząca do zaspokojenia wyłącznie własnych potrzeb
-brak orientacji typu „umowa społeczna”
- niedobór orientacji na uniwersalne zasady etyczne
Nauczyciel
Jego podmiotowość wyraża się w jego samowiedzy pedagogicznej.
Decyzje reaktywne są odpowiedzią wychowawcy na bieżące zdarzenia, potrzeby, trudności, konflikty.
Decyzje aktywne wynikają z twórczej inicjatywy nauczyciela.
Optymaliz
To tylko początek pliku. Cały plik zajmuje 227.78 kB. Pobierz całą treść w pliku.

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!