ikona pliku

Epidemiologia - choroby zakaźne notatki

Epidemiologia to nauka zajmująca się badaniem czynników i warunków związanych z powstawaniem i szerzeniem się chorób zakaźnych oraz innych schorzeń i zaburzeń zdrowia w populacji. Od pozostałych dyscyplin medycznych różni się przede wszystkim tym, że koncentruje się nie na jednostce, lecz na populacji, zbiorowości. Choroby zakaźne stanowią szeroką grupę dolegliwości. Tym mianem określa się wszystkie jednostki, które rozwijają się na skutek obecności w organizmie czynników zakaźnych. Jednymi z chorób zakaźnych występujących w Polsce i na świecie są HIV/ AIDS, gruźlica czy odra. Choć tak wiele medycyna posiada informacji na ich temat dalej są zagrożeniem dla ludności. Jedną z groźnych chorób zakaźnych jest HIV, to ludzki wirus upośledzenia odporności, wywołuje chorobę zwaną nabytym brakiem odporności, czyli AIDS. HIV przenosi się poprzez kontakt błony śluzowej/rany zdrowej osoby z dowolnym płynem ustrojowym zawierającym wirusa, pochodzącym od osoby chorej. Po 2-4 tygodniach od zakażenia pojawiają się objawy ostrej infekcji HIV, przypominają grypę z gorączką, bólami mięśni i stawów, wysypką na skórze. Po ustąpieniu takich objawów następuje okres zakażenia bezobjawowego. Można być nosicielem przez wiele lat i nie mieć żadnych objawów. Początek choroby jest bezobjawowy. Wirus atakuje limfocyty, w pewnym momencie obrona organizmu jest tak osłabiona, że każda najmniejsza, najdrobniejsza, dla zdrowego człowieka zupełnie niegroźna bakteria może stać się przyczyną choroby i śmierci. W 1981 roku opisano pierwsze przypadki choroby w Los Angeles, natomiast w 1983 roku Luc Montagnier z paryskiego instytutu opisał czynnik wirusowy odpowiedzialny za AIDS. W 1985 roku opisano pierwszy przypadek choroby w Polsce. Wg danych NIZP- PZH w Polsce od wdrożenia badań w 1985 r. do 31 grudnia 2017 r. zakażenie HIV stwierdzono u 22.657 obywateli Polski i u osób innego obywatelstwa przebywających na terenie Polski. Ogółem odnotowano 3.558 zachorowań na AIDS; 1.382 chorych zmarło. W prawie połowie zgłoszeń zakażeń HIV w Polsce w 2017 r. od początku rejestracji (47,7 %) nie podano prawdopodobnej drogi zakażenia. Jest to sytuacja bardzo niekorzystna, która wymaga podjęcia działań ze strony wszystkich osób współpracujących przy monitorowaniu sytuacji epidemiologicznej HIV/AIDS w Polsce. Brak wiedzy dotyczącej dróg szerzenia się HIV w Polsce pozostawia bez przekonującej odpowiedzi pytanie o przyczynę gwałtownego wzrostu liczby zakażeń HIV w Polsce w ostatnich latach i ogranicza możliwość odpowiedniego ukierunkowania środków przeznaczanych na profilaktykę HIV w naszym kraju. Pochodzenie wirusa nie zostało ostatecznie wyjaśnione, przypuszcza się, że jest on wynikiem mutacji retrowirusów występujących w Afryce. Warto wspomnieć, że przeciwciała anty- HIV we krwi człowieka wykrywa się za pomocą testu ELISA. Można uniknąć zakażenia HIV poprzez na przykład:  Zachowanie wierności partnerowi i wymaganie wierności od partnera. Przypadkowe kontakty seksualne są ryzykowne. Każdy nowy partner może być zakażony HIV.  Właściwe używanie prezerwatywy podczas kontaktów seksualnych- co znacznie zmniejsza ryzyko zakażenia HIV i innych chorób przenoszonych drogą płciową.  Należy pamiętać, że alkohol, narkotyki i inne środki psychoaktywne zmniejszają krytycyzm w zakresie odpowiedzialności za zachowania w tym także seksualne, oraz poprzez na przykład wdrożenie profilaktyki przedekspozycyjnej. Dostępne na stronach WHO dane szacunkowe mówią o około 38,3 milionach ludzi żyjących aktualnie z HIV/AIDS na całym świecie. W tym około 35,2 miliony ludzi dorosłych i 3,1 dzieci do 15 roku życia. W roku 2016 milion osób zmarło na HIV/AIDS . Te dane są zatrważające i nie do końca potrafimy sobie poradzić z tą chorobą. Gruźlica to kolejna choroba zakaźna występująca w Polsce i na świecie. Gruźlica (łac. tuberculosis) jest to powszechna choroba zakaźna, potencjalnie śmiertelna, wywołana przez prątka gruźlicy(Mycobacterium tuberculosis). Dotyczy najczęściej płuc, lecz atakować może także ośrodkowy układ nerwowy, układ limfatyczny, naczynia krwionośne, układ kostno-stawowy, moczowo-płciowy oraz skórę. Źródłem zakażenia prątkiem jest najczęściej chory na gruźlicę prątkujący. Taki chory podczas kaszlu, kichania, odkrztuszania /odpluwania/ głośnego śmiechu, mówienia, wydala prątki wraz z kropelkami śluzu. Jeden chory prątkujący nie leczony zakaża w ciągu roku średnio od 10 do 15 ludzi. Spośród chorób zakaźnych gruźlica stała się na świecie główną przyczyną zgonów - podała w opublikowanym raporcie Światowa Organizacja Zdrowia. W 2014 roku zmarło na gruźlicę 1,5 mln ludzi. W Polsce tuż po urodzeniu wszystkie dzieci są szczepione na gruźlicę z kalendarza szczepień, natomiast w nie w wszystkich krajach tak jest i szczepienia na gruźlicę nie są obowiązkowe. Co ciekawe, najczęściej chorują ludzie zamożni, ponieważ są zapracowani, nie doleczeni, zmęczeni, nie dożywieni poprzez brak czasu na zjedzenie posiłku. W 2013 roku w Polsce województwami o najczęściej występującej zachorowalności na gruźlicę u dzieci w wieku od 0 do 14 lat były: Świętokrzyskie, Mazowieckie, Śląskie. Nie wystąpiły zachorowania w: Lubuskim, Opolskim, Podlaskim. W Województwie Pomorskim współczynnik wynosił 0,5. Jak podają dane z roku 2012 większą tendencję do zapadania na chorobę przejawiają mężczyźni po 20 roku życia niż kobiety. O tym, że sytuacja epidemiologiczna jest coraz lepsza, świadczy niska zapadalność pośród dzieci oraz ludzi młodych. Nie oznacza to jednak, że Polska jest od gruźlicy wolna. Rezygnacja ze szczepień masowych i przejście tylko na szczepienia wybranych grup mogłaby nieść ryzyko zwiększenia liczby zachorowań. Stopień umieralności z powodu gruźlicy zmniejsza się z roku na rok. Jeszcze w 1965 roku współczynnik wynosił ok. 37.4, natomiast już w 2012 zaledwie 1,6. Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization-WHO) szacuje, że w 2015 roku na świecie zachorowało na gruźlicę 10,4 mln osób, w tym 5,9 mln mężczyzn, 3,3 mln kobiet i 1 milion dzieci. Około 60% wszystkich chorych na gruźlicę to mieszkańcy Indii, Indonezji, Chin, Nigerii, Pakistanu i Południowej Afryki. pojawiła się w Afryce (29%), Azji (56%) i części Europy. W krajach Unii Europejskiej w 2013 roku odnotowano 64844 przypadki. Największy współczynnik zapadalności miał miejsce w krajach takich jak: Rumunia, Litwa, Łotwa. Średni współczynnik zapadalności: Rosja, Ukraina, Białoruś. Gruźlica jest choroba zakaźna, należy pamiętać że jednym ze sposobów dzięki którym możemy uchronić się przed zarażeniem jest szczepienie się i choć badania nie potwierdzają jednoznacznie skuteczności szczepienia przeciwko gruźlicy u osób dorosłych to potencjalna ochrona jest lepsza niż jej całkowity brak. Kolejną chorobą zakaźną jest odra. Odra to wysoce zakaźna, ciężka, wirusowa choroba, która może powodować bardzo poważne powikłania, prowadzące nawet do śmierci. Zakażenie szerzy się drogą kropelkową i przez bezpośrednią styczność z wydzieliną jamy nosowo-gardłowej chorej osoby. Odra należy do chorób wieku dziecięcego, jednak mogą na nią zapaść także dorośli. W Polsce widoczne jest zwiększenie liczby zachorowań na odrę. Na terenie Polski, w okresie od 1 stycznia do 15 października 2018 roku, zarejestrowano 128 przypadków zachorowań na odrę. W analogicznym okresie roku 2017 zgłoszono ich 58. Na świecie w 2012 r. zaszczepiono przeciwko odrze 145 mln dzieci. Od 2000 r. zaszczepionych zostało ponad miliard dzieci. Jednocześnie z powodu tzw. ruchów antyszczepionkowych spada liczba zaszczepionych dzieci krajach uprzemysłowionych. Stosowanie szczepień ochronnych ma zasadnicze znaczenie w zapobieganiu zachorowaniom na odrę. Ze względu na wysoką zaraźliwość choroby, oraz jej przenoszenie się drogą powietrzną szczepienie nie może być zastąpione jakimikolwiek innymi środkami ochrony. Na świecie również występują przypadki zachorowań na odrę. W 2017 r. i 2018 r. w regionie Ameryk potwierdzone przypadki i ogniska zachorowań na odrę wystąpiły w: Brazylii, Wenezueli, Kolumbii, Meksyku, Ekwadorze. Łącznie dla regionu od dnia 01 stycznia 2018 r. do dnia 29 września 2018 r. – 6 670 przypadków. W okresie od stycznia do maja 2018 r. w Japonii odnotowano 161 przypadków odry. Biorąc pod uwagę obecną sytuację epidemiologiczną odry w krajach UE/EOG, oraz fakt, że poziom zaszczepienia populacji jest nieoptymalny, istnieje wysokie ryzyko ciągłej transmisji wirusa odry w związku z ruchem ludności między państwami członkowskimi UE/EOG i państwami trzecimi. Obecnie Polska uczestniczy w globalnym programie eliminacji odry i różyczki koordynowanym przez WHO. Zgodnie z obowiązującymi zasadami planowo szczepienia na odrę wykonuje się u dzieci w 13-15 miesiącu życia oraz w wieku 10 lat i są one obowiązkowe. Osoby, które nigdy nie chorowały, bądź nie były szczepione są podatne na zakażenia w wyniku kontaktu z zarażonym aż w 90%. Polacy, którzy nie są odporni na odrę, mogą jednak zakazić się podczas wyjazdu za granicę. Chore osoby przyjeżdżające lub powracające do Polski z rejonów objętych epidemią odry mogą stanowić źródło zakażenia dla podatnych na zachorowanie, jeszcze niezaszczepionych niemowląt, a także nieszczepionych starszych dzieci oraz dorosłych Badania dowodzą także, iż osoba zakażona odrą potrafi zarazić kolejnych 12-18 osób. Powstaje wiele ruchów antyszczepionkowych, które odradzają szczepienie dzieci na odrę. Szczepionka przeciw odrze występuje w postaci połączonej (skojarzonej) jako szczepionka przeciw odrze, śwince i różyczce (tzw. MMR). Należy pamiętać jednak, że rezygnując ze szczepienia, narażamy na ogromne niebezpieczeństwo nie tylko własne, lecz także cudze dzieci.


ocena: 4.0, 0

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!