ikona pliku docx

Czym jest archeologia

Krótki opracowanie na temat tego czym jest i jak się kształtowało pojęcie i zawód archeologa.


ocena: 4.0, 0
Poniżej zobaczysz niesformatowany początek pliku. Cały plik zajmuje 20.14 kB.


Celem kursu „Odkrywanie przeszłości - archeologia wczoraj i dziś” jest przedstawienie jego uczestnikom  historii odkryć archeologicznych, który miały duży wpływ nie tylko na rozwój nauki, a także oddziaływały na rozwój kultury i sztuki. Ambicją prowadzącej jest takie przedstawienie historii archeologii, by uczestnicy kursu mogli odkryć jej miejsce w systemie nauk, zależność między nią samą a innymi dyscyplinami, a także zrozumieć znaczenie przeszłości w relacji do współczesności. 

Definicja archeologia jako dyscypliny naukowej powstała dopiero w połowie XIX wieku, niemniej zainteresowanie przeszłością w oparciu o jej materialne pozostałości jest możliwe do zaobserwowania już w Starożytności.

Ciekawość dla widocznych ciągle ruin i wydobywanych początkowo przypadkowo, a później już intencjonalnie przedmiotów legła u podłoża podejmowanych pierwszych naukowych studiów przez humanistów epoki Renesansu, przy czym prace prowadzono zarówno w zaciszu gabinetów jak i w terenie.
Zasadniczy zwrot w rozwoju archeologii i znajomości świata starożytnego nastąpił w połowie XVIII w., gdy odkryto i zaczęto prowadzić wykopaliska w Pompejach i Herkulanum. Nagły i gwałtowny przyrost zabytków, już nie tylko sztuki lecz także rzemiosła, domów, ich dekoracji i wyposażenia zmienił sposób postrzegania przeszłości. Odsłanianie całych miast z ich infrastrukturą, możliwość odtwarzania życia codziennego z czasów Imperium Romanumprzyczyniło się do narodzin antykomanii czyli mody na antyk. Zabytki starożytne były nie tylko kolekcjonowane i studiowane, lecz także powszechnie kopiowane, a motywy antyczne wykorzystywane do dekoracji wnętrz i przedmiotów codziennego użytku. Tym samym wiedza o antyku stała się bardziej dostępna,  jednocześnie powszechne zapotrzebowanie na kontakt ze sztuką starożytną było jednym z elementów, które wpłynęły na rozwój ogólnodostępnych muzeów. Te ostatnie, utrzymywane nierzadko ze środków publicznych (British Museum, Luwr) zainteresowane pozyskaniem jak największej ilości zabytków, sponsorowały wykopaliska w obszarze Śródziemnomorza, których niezwykłe natężenie przypada na okres XIX w. Gwałtowny napływ zabytków miał z kolei wpływ na rozwój teorii badawczych. Jednocześnie, zgodnie z postępem nauki zaczęły być wdrażane nowe techniki eksploracji i dokumentacji.

Pierwotne znaczenie terminu „archeologia” w odniesieniu do starożytności greckich i rzymskich, w XIX w. zaczęto rozszerzać o jej poddyscypliny powstałe w wyniku podziału obszaru zainteresowań (w ujęciu geograficznym i chronologicznym) - zrodziły się wówczas takie określenia jak egiptologia, archeologia Bliskiego Wschodu (asyriologia, sumerologia, hetytologia itp.), etruskologia, archeologia egejska, archeologia chrześcijańska, archeologia prowincji rzymskich. 
W XIX i na początku XX wieku archeologia stała się również narzędziem (często groźnym!) propagandy politycznej, wykorzystywana przez mocarstwa o ambicjach kolonialnych, zwłaszcza w krajach Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, lecz także w Europie. 

Ważną rolę w rozwoju archeologii odegrali Polacy, których zainteresowania starożytnością rozwijały się podobnie jak w innych krajach Europy zachodniej. Po II wojnie światowej, dzięki staraniom profesora Kazimierza Michałowskiego, uczonego o międzynarodowym autorytecie, została powołana Katedra Archeologii Śródziemnomorskiej, a polscy archeolodzy zaczęli prowadzić badania na wielu stanowiskach na obszarze szeroko rozumianego świata śródziemnomorskiego. 

W drugiej połowie XX wieku oraz w w. XXI w archeologia zyskała nowe perspektywy dzięki otwarciu się na nauki społeczne i ścisłe. Jednocześnie, warto pamiętać o pewnym paradoksie nieustannie towarzyszącym archeologii uprawianej w terenie by odtworzyć obraz przeszłości na podstawie materialnych jej śladów niejednokrotnie te ślady się niszczy. Kopanie, nawet najbardziej metodyczne, powoduje nieuchronne i nieodwracalne naruszenie pozostawionych przez dawne społeczeństwa reliktów budowli, przedmiotów itp. Czy cel uświęca środki?

 

Dziś, archeologia definiowana jako "forma kreowania, pielęgnowania i odzyskiwania pamięci" (tytuł artykułu Anny Zalewskiej w opracowaniu "Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji", Poznań 2012) pomaga nam niejednokrotnie określić naszą tożsamość i miejsce w świecie.

Rozwój archeologii, nowe odkrycia i zabytki miały od Średniowiecza ogromny wpływ na rozwój kultury i sztuki. W świecie współczesnym jest to szczególnie widoczne w rozwoju X Muzy. Mroczny Rzym, z jego cywilizacyjnym postępem, a jednocześnie legendarną rozwiązłością, był i jest do tej pory często wykorzystywany jako tło prawdziwych lub fikcyjnych historii. Mieszanka seksu, miłości, przemocy i polityki przedstawiona w starożytnych realiach jest z reguły skazana na oglądalność. Szczęśliwie, coraz częściej autorzy filmów, których akcja toczy się antycznym świecie, uwzględniają najnowsze wyniki badań archeologicznych, tym samym wnoszą swój wkład w popularyzację wiedzy o antyku.


Sama archeologia i jej bohaterowie są ważnym elementem popkultury. Sekrety przeszłości są równie pociągające jak tajemnicze morderstwa, tym samym archeolog, rekonstruujący historię niejednokrotnie utożsamiany bywa z detektywem.

To tylko początek pliku. Cały plik zajmuje 20.14 kB. Pobierz całą treść w pliku.

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!