ikona pliku docx

cukrzyca interna

samokształcenie na temat cukrzycy-powikłania itd


  788 osób zadowolonych z pobrania
ocena: 4.0, 788
Poniżej zobaczysz niesformatowany początek pliku. Cały plik zajmuje 24.37 kB.


Ewa Stefańska, grupa II

Pielęgniarstwo, rok akademicki 2009/2010

Interna i pielęgniarstwo internistyczne

Zajęcia realizowane bez bezpośredniego uczestnictwa nauczyciela akademickiego

Przygotowanie chorego do samo opieki i samo pielęgnacji ze szczególnym uwzględnieniem profilaktyki wczesnych i późnych powikłań cukrzycowych.

Cukrzyca jest zaburzeniem, którego istotą jest nieprawidłowa przemiana glukozy spożytej z pokarmem w energię potrzebną do pracy każdej komórki organizmu. W prawidłowych warunkach, u zdrowego człowieka, stężenie glukozy w surowicy jest utrzymywane w określonych granicach. Czuwa nad tym hormon zwany insuliną, który produkowany jest w trzustce. Insulina uwalniana jest do krwi po spożyciu pokarmu zawierającego glukozę, gdy jej poziom we krwi się podniesie. Głównym zadaniem insuliny jest umożliwienie przejścia glukozy z krwi do komórki. Cukrzyca rozwija się wtedy, gdy ilość wytwarzanej insuliny jest zbyt mała w stosunku do potrzeb lub gdy jej działanie jest bez efektu. Powoduje to nadmierny wzrost poziomu glukozy w surowicy krwi i wystąpienie różnych objawów.

Rozróżniamy następujące typy cukrzyc:

  1.  Cukrzyca typu 1
  2.  Cukrzyca typu 2
  3.  Cukrzyca ciężarnych
  4.  Cukrzyca wtórna

Podstawowe elementy samokontroli:

  1.  Do badań wykonywanych w samokontroli cukrzycy należy oznaczanie glukozy we krwi i w moczu oraz związków ketonowych w moczu. Analizy te wykonać można w domu za pomocą tzw. metod paskowych (suchych testów): wspólną cechą tych metod jest to, że do wykonania analizy używa się odpowiedniego paska papieru, który w kontakcie z krwią lub moczem zmienia swoje właściwości (kolor, przewodnictwo elektryczne). Do wykrywania glukozy we krwi lub w moczu używa się zwykle pasków nasączonych barwnikiem (chromogenem), w których zachodzi swoista reakcja enzymatyczna dla glukozy (paski posiadają aktywność enzymatyczną glukooksydazy i peroksydazy wodoru). Do wykrywania związków ketonowych stosuje się paski, w których zachodzi barwna reakcja chemiczna związków ketonowych z nitroprusydkiem sodu (w metodzie tej wykrywa się głównie aceton).
    Intensywność powstającego zabarwienia zależy od ilości wykrywanej substancji w próbce krwi nałożonej na papierek, bądź w moczu, w którym zanurzono na chwilę papierek.

Do kontrolowania stężenia glukozy we krwi (glikemii) bezpośrednio przez chorego na cukrzycę używa się krwi włośniczkowej. Określenie stężenia glukozy we krwi dla kontroli glikemii w ciągu doby jest zalecane szczególnie u pacjentów z cukrzycą leczonych insuliną. Zwykle zaleca się ocenę glikemii w następujących porach w ciągu doby:

  1.  rano na czczo,
  2.  2 godziny po śniadaniu,
  3.  przed obiadem,
  4.  przed kolacją,
  5.  późno wieczorem przed snem.

Lekarz może często zalecić, aby powyższy schemat do oceny dobowego profilu stężenia glukozy był uzupełniony o oznaczenie glukozy we krwi: 2 godziny po obiedzie i 2 godziny po kolacji. W wyjątkowych sytuacjach może zalecić wykonanie jeszcze dodatkowo oznaczenia glukozy we krwi około 3-4-tej godziny nad ranem.
Dla każdego pacjenta z cukrzycą lekarz prowadzący może ustalić indywidualnie najbardziej korzystne momenty w ciągu doby do kontroli glikemii. W zależności od przebiegu choroby lekarz może też ustalić indywidualnie częstość określania dobowych profili stężenia glukozy we krwi w poszczególnych dniach tygodnia.
Należy pamiętać, że zawsze obowiązuje następująca kolejność podejmowanych czynności: najpierw sprawdzenie stężenia glukozy we krwi, następnie wstrzyknięcie insuliny, potem jedzenie.
Ocena stężenia glukozy w domu przez pacjenta nie zastępuje pomiaru stężenia glukozy we krwi wykonywanego w laboratorium. Częstość okresowego powtarzania tej analizy w laboratorium powinna być zgodna z zaleceniami lekarza prowadzącego.

Znajomość dobowego profilu glikemii umożliwia określenie pory maksymalnych zmian stężenia glukozy we krwi oraz czasu działania zastosowanych preparatów insuliny.
Stężenie glukozy we krwi w ciągu doby waha się znacznie u większości chorych leczonych insuliną. W trakcie leczenia efekt działania poszczególnych preparatów insuliny może istotnie różnić się wśród chorych przyjmujących insulinę. Rodzaj preparatu, dawki i pory przyjmowania insuliny muszą być dobierane przez lekarza dla każdego chorego indywidualnie. Stąd ocena zmian stężenia glukozy we krwi w ciągu doby pozwala racjonalnie dobrać dawki i rodzaj podawanej insuliny. Właściwe kontrolowanie glikemii na podstawie prowadzonych regularnie pomiarów stężenia glukozy we krwi, pozwala zmniejszyć ryzyko wystąpienia ostrych powikłań (np. cukrzycowa śpiączka ketonowa) oraz późnych powikłań cukrzycy (np. ślepota, niewydolność nerek, choroba niedokrwienna serca).

  1.  Glukoza w moczu pojawia się wtedy, kiedy jej stężenie we krwi jest na tyle wysokie, że ilość przesączającej się w nerkach do moczu glukozy jest zbyt duża, aby mogła być w całości reabsorbowana (ponownie wchłaniana) przez nerki. Dochodzi do przekroczenia tzw. progu nerkowego dla glukozy, czyli stężenie glukozy we krwi wynosi ponad 10 mmol/l (180 mg/dl). Ilość wydalanej wówczas z moczem glukozy u chorych na cukrzycę odzwierciedla wartość glikemii. Wyjątkowo, u niektórych osób wartość progowego stężenia glukozy we krwi, powyżej którego glukoza pojawia się w moczu, może być znacząco niższa. U tych osób może występować glukoza w moczu, mimo że nie stwierdza się u nich cukrzycy.

Pomiar glukozy w moczu zaleca się wszystkim chorym na cukrzycę. Mocz należy badać codziennie, 2-3 razy na dobę w ściśle określonych porach dnia. Lekarz prowadzący pomaga ustalić, w których porcjach oddawanego moczu należy badać zawartość glukozy. Decyzja o tym uzależniona jest od informacji, którą chce się z tego badania uzyskać. Zawartość glukozy w moczu zaleca się badać:

  1.  w porcji moczu oddanego rano będąc na czczo,
  2.  po 2 godzinach po przyjęciu leku (insuliny lub doustnego leku obniżającego stężenie glukozy we krwi) i jedzeniu,
  3.  w zbiórkach moczu z kilku godzin (np. w 3 kolejnych 8 godzinnych zbiórkach moczu),
  4.  zbiórce dobowej moczu.

Ocena stężenia glukozy w moczu służy do kontrolowania glikemii w przebiegu cukrzycy. Jednakże monitorowanie terapii przez pomiar ilości wydalanej z moczem glukozy jest mało dokładną metodą w porównaniu z regularnie prowadzoną oceną profilu dobowego stężenia glukozy we krwi, szczególnie gdy choroba wymaga leczenia insuliną. Badanie to nie pozwala wykryć hipoglikemii, czyli występowania takiego stężenia glukozy we krwi, które jest zbyt niskie (poniżej normy).
Ilość wydalanej z moczem glukozy jest odzwierciedleniem średniego stężenia glukozy we krwi w czasie tworzenia się moczu. Jeżeli analizę wykonuje się w świeżo wytworzonej porcji moczu w nerkach, tj. mocz oddaje się w krótkich odstępach czasowych (np. dwie porcje oddanego moczu co kilkanaście minut), to badanie odzwierciedla wartość glikemii w chwili badania.

  1.  W stanie utrzymującego się niedoboru insuliny organizm produkuje związki ketonowe, które wydalane są z moczem: kwas hydroksymasłowy, kwas acetooctowy i produkt ich przemiany - aceton.
    Badanie moczu na związki ketonowe powinno być wykonywane zawsze, jeśli w samokontroli cukrzycy stwierdzono obecność znacznej ilości glukozy w moczu. Należy wykonać tę analizę, zawsze jeśli istnieje jakiekolwiek przypuszczenie, że związki ketonowe mogą być wytwarzane w organizmie (np. wystąpienie dodatkowej choroby przebiegającej z gorączką, wymiotami lub biegunką). Związki ketonowe są przypuszczalnie obecne w moczu w znacznej ilości, jeśli oznaczane kilka razy stężenie glukozy we krwi przekracza 13,3 mmol/l (240 mg/dl) lub jeśli jakiekolwiek pojedyncze oznaczenie stężenia glukozy przekracza 16,7 mmol/l (300 mg/dl).

Stwierdzenie znaczącej ilości związków ketonowych w moczu u chorych na cukrzycę wskazuje na zagrożenie rozwoju (w ciągu kilku godzin) groźnego dla życia ostrego powikłania cukrzycy - kwasicy ketonowej. Zaawansowaną fazą tego zaburzenia jest śpiączka ketonowa. Zwykle, przy znacznej ilości związków ketonowych w moczu (+++ - jeśli chory posługuje się paskami określającymi w ten sposób zawartość związków ketonowych), stwierdza się również glukozę w moczu. W tych sytuacjach znacznie podwyższone jest stężenie glukozy we krwi. Wskazuje to na potrzebę przyjęcia większej dawki insuliny i konieczność modyfikacji dotychczasowego leczenia. Należy natychmiast zawiadomić lekarza.

To tylko początek pliku. Cały plik zajmuje 24.37 kB. Pobierz całą treść w pliku.

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!