ikona pliku

Cisnienie tetnicze ,temp, oddech notatki

Niemal każde złamanie kości, zwichnięcie stawu lub poważne skręcenie wymaga unieruchomienia. Złamanie najczęściej kojarzy nam się z założeniem w miejscu urazu opatrunku gipsowego. Metoda ta wciąż jest jednym z zasadniczych i powszechnych elementów leczenia w traumatologii. Urazy kości leczono już w starożytności. Informacje o tym, jak sobie z tym radzono, można znaleźć na kartach historycznych zapisów, m.in. w słynnym papirusie Eberta. Nieustanne wojny prowadzone w tym okresie były przyczyną powstawania licznych uszkodzeń narządu ruchu. Wówczas odkryto korzyści unieruchomienia w leczeniu urazów. Do tego celu używano różnorodnych łupek, bandaży nasączonych krochmalem lub woskiem. W starożytnym Egipcie stosowano tkaniny przesycone żywicą, woskiem, mąką i bliżej nieokreślonymi substancjami, mającymi właściwości twardnienia. Lekarze arabscy wykorzystywali opatrunki moczone w wapnie i białku jaj. W średniowieczu zarzucono starożytne metody leczenia. W epoce Odrodzenia ponownie zwrócono uwagę na konieczność ich stosowania. Sposób unieruchomienia złamań w opatrunkach gipsowych trafił do Europy z Arabii w XVIII w. Nie od razu jednak znalazł zwolenników. Zmiana nastąpiła dopiero w początku wieku XIX, gdy zaczęto używać sproszkowanego gipsu wcieranego w bawełniane opaski. Odtąd datuje się szybki rozwój metod gipsowego unieruchomienia, a opublikowanie w 1852 r. pracy holenderskiego lekarza Mathysena o leczeniu złamań w opatrunku gipsowym jest uważane za przełom w chirurgii urazowej. W czasie I wojny światowej gips już powszechnie używano nie tylko do leczenia złamań, ale także ran postrzałowych, zwichnięć i skręceń. Z czasem stosowanie opatrunków gipsowych wykroczyło poza ramy traumatologii i objęło leczenie zapaleń kości, stawów i tkanek miękkich. Rodzaje materiałów twardych: • Gips • Syntetyczne opaski usztywniające (Dynacast Optima, Dynacast Rapide, Softcast ) GIPS – obecnie stosuje się opaski szybkowiążące w których odwodniony gips został związany na tekstylnej warstwie nośnej za pomocą środka klejącego. Występuje w formie opasek oraz podłużników (w różnych szerokościach i długościach) Zalety : • Niewielkie koszty • Możliwość modelowania • Możliwość wszechstronnego zastosowania • Nie powoduje reakcji alergicznych • Produkcja i utylizacja ekologicznie bezproblemowe • Łatwe usunięcie zabrudzeń odzieży w przeciwieństwie do plam z tworzywa sztucznego Wady: • Stosukowo duży ciężar • Pełna zdolność do obciążenia dopiero po jednym dniu (czas wiązania opasek gipsowych wynosi tylko około 10 minut, ale gips do pełnego wyschnięcia potrzebuje około 24 godzin.) • Kruchość i podatność na złamania • Słaba przepuszczalność promieni RTG – utrudniona ocena • W trakcie obróbki powstaje obfity pył Postacie opatrunku twardego: 1. Opatrunek okrężny - opatrunki gipsowe zakłada się różnymi sposobami, najczęściej jednak jest to układ okrężnych obwojów lub podłużników (łusek). Przedtem kończyna jest owijana podściółką z waty lub bawełnianą opaską. 2. Szyna – efekt unieruchomienia porównywalny z opatrunkiem okrężnym • gipsowa – rzadko stosowana z uwagi na trwałość • tworzywa poliuretanowego – zalety: - w razie obrzęku nie ma wzrostu ciśnienia tkankowego - szyna ma mniejszy obwód łatwiej można włożyć ubranie - opaska podtrzymująca szynę uciska naczynia żylne zmniejszając niebezpieczeństwo zakrzepicy w obrębie kończyn dolnych - możliwość wykonywania zabiegów higienicznych Wskazaniem do zastosowania opatrunku gipsowego są: • choroby i urazy kości, stawów, • choroby i urazy tkanek miękkich narządu ruchu • zranienia, stłuczenia, skręcenia, zwichnięcia • stany zapalne. Opatrunek gipsowy może być samodzielnym sposobem leczenia lub też bywa etapem leczenia pooperacyjnego: • zapewnia stały kontakt odłamów kostnych • utrzymuje oś kończyny • zmniejsza ból pourazowy • dzięki swojej sztywności skutecznie zastępuje złamaną kość i pozwala na szybkie podjęcie ograniczonej czynności kończyny Etapy zakładania gipsu: • Zanurzenie materiału w wodzie • Założenie warstwy podściółki (podkład z rękawa trykotowego, wata wyściółkowa, papier krepowy lub opaski z gąbki poliuretanowej) • Nawinięcie podwójnej warstwy opasek • Założenie podłużników przyśrodkowo i bocznie – wzmocnienie opatrunków • Ustawienie złamania płaską ręką – nie wciskać palców powstające dołki powodują ucisk tkanek • Wywinięcie wyściółki • Nałożenie wierzchniej warstwy opasek gipsowych – z unieruchomieniem wyściółki • Wygładzenie gipsu Dla późniejszej funkcji kończyny ważna jest pozycja, w jakiej unieruchamia się poszczególne kości, zwłaszcza gdy uszkodzenie dotyczy stawu, a czas leczenia potrwa dłużej. Dlatego też opatrunek gipsowy zakłada się w pozycji czynnościowo korzystnej. Oznacza to takie ustawienie stawu, w którym kończyna może być używana nawet wtedy, gdy dojdzie do ewentualnego przykurczu lub zesztywnienia stawu. Pozwala to choremu przy ograniczonym zakresie ruchu na osiągnięcie maksimum życiowej aktywności. Nieumiejętne założenie gipsu może doprowadzić do różnorodnych powikłań: • miejscowej maceracji i martwicy skóry na skutek ucisku • niedowładu uciśniętego nerwu, aż do zmian martwiczych na skutek uciśnięcia naczyń krwionośnych. Dlatego zawsze w pierwszej dobie po założeniu gipsu konieczna jest kontrola lekarska, celem sprawdzenia ukrwienia i stanu neurologicznego kończyny. Mimo że zastosowanie opatrunków gipsowych było dużym postępem w traumatologii, to przekonano się, że wyrządza też pewne szkody, które wcale nie są mniej istotne niż korzyści płynące z faktu wygojenia urazu. Następstwa unieruchomienie : • Zniesienie fizjologicznego napięcia mięśni • Brak bodźców zewnętrznych prowadzi do spadku masy mięśniowej • Dłuższy czas unieruchomienia prowadzi do: demineralizacji kości, atrofii mięśni, osłabienia ścięgien i zaburzeń krążenia obwodowego. Szkody te wymagają potem żmudnej naprawy i odbudowy w procesie rehabilitacji. Dlatego lekarze zaczęli poszukiwać nowych technologii i rozwiązań, które spełniałyby rolę "złotego środka", to znaczy zapewniałyby niezbędne w procesie leczenia unieruchomienie, a jednocześnie ograniczały wady tego rozwiązania. TWORZYWA SZTUCZNE – opaski syntetyczne Opaski syntetyczne mają taki skład, że w momencie kontaktu z wodą rozpoczynają się reakcje chemiczne powodujące twardnienie opatrunku. Dzieje się tak w wyniku polimeryzacji, w następstwie której małe monomery łączą się w polimery. Całkowitą twardość uzyskuje się po upływie około 0,5 – 1 godz. Składają się z dwóch podstawowych materiałów: • Nośnego: włókna tekstylne ( polipropylen z lycrą, bawełna, włókno szklane) • Twardniejącego ( poliuretan, polimer poliestru) Zalety: • Z medycznego punktu widzenia najważniejszą zaletą opatrunków syntetycznych jest fakt, że dzięki ilościowej różnicy w zastosowaniu żywic poliuretanowych można uzyskać materiał o różnym stopniu sztywności. • Dobrze spełniają funkcje unieruchamiające • Lekkie, wygodne • Elastyczne i odporne na uszkodzenia • Po godzinie opatrunek można obciążać • Umożliwiają lepszą wymianę powietrza, ciepła, wilgoci • Jest odporny na zamoczenie, co umożliwia pacjentowi kąpiel. Jednakże należy go zaraz wytrzeć ręcznikiem, a wewnętrzną warstwę dokładnie wysuszyć suszarką do włosów, wilgoć bowiem może doprowadzić do maceracji skóry • Zapewnia choremu większy komfort, pozwala bowiem na noszenie normalnego ubioru. • W dużym stopniu lub całkowicie przepuszczalne dla promieni RTG • W czasie zakładania i zdejmowania nie powstaje pył ( z wyjątkiem włókna szklanego) • Kolorowe barwy zachęcają dziecko do współpracy Gojenie się złamania jest procesem wielofazowym, na który składa się okres tworzenia się krwiaka, potem następują po sobie okres zapalny, tworzenie się blizny kostnej i remodelowanie kości. Wszak na początku leczenia konieczne jest sztywne unieruchomienie, lecz wraz z postępem gojenia może ono zahamować tworzenie się kostniny. W pewnym etapie leczenia fizjologiczne obciążenie jest ważnym czynnikiem pobudzającym wzrost kości. Dlatego poszukiwano czegoś, co zapewniłoby równocześnie zabezpieczenie przed nadmiernymi ruchami w obrębie złamania a obciążeniem osiowym niezbędnym do gojenia. W rozwiązaniu tego problemu pomógł syntetyczny opatrunek, który dzięki różnemu składowi żywic może być zarówno sztywny, jak i giętki. Jego giętkość pozwala na minimalny zakres ruchu, a także cechuje się "pamięcią kształtu". Znaczy to, że po wykonaniu minimalnego ruchu powraca do swojej pierwotnej pozycji. Te unikalne właściwości pozwalają na ograniczenia tzw. szkód gipsowych, takich jak: zaniki mięśniowe i przykurcze stawowe, a jednocześnie umożliwiają szybsze leczenie. .Opatrunki syntetyczne z włókien szklanych nasączonych żywicą poliuretanową odznaczają się takimi właśnie zaletami. Reasumując, typowy, tradycyjny opatrunek gipsowy, który na przestrzeni wieków oddał medycynie nieocenione zasługi, ratując zdrowie wielu chorym, nadal pozostaje tanim i ogólnie dostępnym sposobem leczenia. Na razie opatrunki o nowych, lepszych cechach nie są powszechnie stosowane w traumatologii. W wielu przypadkach koszt leczenia tym sposobem musi pokryć pacjent. Trzeba więc jeszcze poczekać, nim biały tradycyjny gips przejdzie do historii medycyny Wady: • Opatrunki są znacznie droższe • Różnią się znacznie miedzy sobą pod względem elastyczności, możliwości modelowania, adhezyjności – każdy wymaga odrębnego stosowania • Niespolimeryzowany materiał wywołuje na skórze reakcje alergiczne ( u zakładającego i pacjenta ) • Ograniczony okres przechowywania ( 2 lata w zgrzanym opakowaniu z folii aluminiowej) • Produkcja i utylizacja są ekologicznie problematyczne Postępowanie podczas zakładania: Podobnie jak prz opaskach gipsowych, a ponadto: • Ograniczać się tylko do jednego lub dwóch produktów o podobnych właściwościach • Materiał podściółkowy wzmocnić opaskami z pianki poliuretanowej • Opaski zakładać tylko w rękawiczkach • Zanurzać w odzie tylko na 3 – 5 sek. • Opaski rozciągliwe w kierunku podłużnym nie mogą być zakładane pod napięciem


ocena: 4.0, 0

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!