ikona pliku doc

biomedyczne podstawy rozwoju notatki


ocena: 4.0, 0
Poniżej zobaczysz niesformatowany początek pliku. Cały plik zajmuje 620.50 kB.


    ANTROPOGENEZA. ZRÓŻNICOWANIE MORFOLOGICZNE I FIZJOLOGICZNE CZŁOWIEKA.
Antropologia fizyczna - ten dział antropologii, który zajmuje sie zmiennością cech anatomicznych i fizjologicznych człowieka w czasie i przestrzeni. Antropologia fizyczna rozpatruje zatem stanowisko człowieka w świecie istot żywych, zwłaszcza wśród ssaków. Naukami pomocniczymi tego działu antropologii są: anatomia opisowa i porównawcza, fizjologia, genetyka, ekologia, psychologia i psychiatria, patologia i inne. Przy ich pomocy antropologia bada budowę ciała ludzkiego, jego kształty, proporcje, powstanie, rozwój, rozród i wymieranie, a także normalne i anormalne funkcjonowanie ciała ludzkiego, narządów, mięśni, zmysłów, mózgu, w różnych fazach i wieku, u obu płci.
Kierunki ewolucji człowiekowatych wg. Malinowskiego, Jaczewskiego:
    Pionizacja ciała, która jak się sugeruje, wyprzedziła powiększenie objętości mózgu.
    Powiększenie objętości mózgu w stosunku do wielkości bezwzględnej i względnej ciała.
    Znaczny stopień komplikacji struktur mózgu.
    Zmiany w szkielecie (w tym istotne zmiany w czaszce):
- pojawienie się krzywizn kręgosłupa po przyjęciu postawy wyprostowanej;
- przesunięcie otworu wielkiego czaszki z jej tylnej części na środek podstawy;
- zmiana kształtu miednicy i kąta jej ustawienia;
- wydłużenie się nóg w stosunku do rąk i przesunięcie palucha,
- brak wałów kostnych nad oczodołami,
- spłaszczenie u człowieka części twarzowej czaszki;
- inny kształt szczęki (układ zębów u małp jest prostokątny, u człowieka paraboliczny)
5. Pojawienie się mowy oraz zachowań społecznych, świadomości wyższych
czynności psychicznych, co przyczyniło się do rozwoju kultury.
    Zwolnienie tempa rozwoju osobniczego (wydłużenie dzieciństwa).
    Brak owłosienia całych powłok ciała.
Ewolucja człowiekowatych rozpoczęła się w Afryce ok. 4 mln lat temu wraz z pojawieniem się hominidów z rodzaju Australopithecus. Odkryto 150 przedstawicieli tych dwunożnych istot.

Zróżnicowanie wewnątrzgatunkowe człowieka

Klasyfikacje starożytne;

Oparte były na cechach podstawowych takich, jak:

- barwa skóry, kształt głowy, kształt twarzy.

W roku 200 p n.e. Chińczycy wyróżnili 5 ras w oparciu o zabarwienie skóry, natomiast freski egipskie (XV-XI w p n.e.) ukazują 4 grupy ludzkie o różnym zabarwieniu skóry i innych cechach morfologicznych.


Do czasów nowożytnych wyróżniono trzy duże grupy:

- Jafetydów – jasnoskórych i jasnowłosych mieszkańców Europy,

- Semitów- mieszkańców Azji Południowo-Zachodniej, o ciemnym zabarwieniu włosów i oczu,

- Chamitów- czarnoskórą ludność Afryki.

Dopiero wielkie odkrycia geograficzne pozwoliły na zdobycie większej wiedzy, poznanie mieszkańców obu Ameryk, Azji, Australii i Oceanii.


Przykładowe podziały;


F. Bernier (1684), podzielił ludzi na rasę: (kryterium geograficzne)

- białą, ogorzałych na słońcu mieszkańców Europy i zachodniej Azji oraz Afryki północnej;

- czarną, ludność mieszkającą w Afryce;

- żółtą, wschodnich Azjatów,

- lapońską- obejmującą tylko Lapończyków.

Wyróżnił także wśród odmiany czarnej Buszmenów i Hotentotów, a Indian amerykańskich uznał za mieszkańców biało - żółtych.


R. Bradley (1771), podzielił ludzi na:

- białych (a wśród nich bez zarostu Amerykanów, z brodami- Europejczyków);

- czarnych (ze względu na kształt włosów: włosy wełniaste- Murzyni, włosy proste – Abisyńczycy);

- Mulatów.


I. Kant (1775), podział w zależności od klimatu:

- Indianie, Eskimosi, Mongołowie- odmiana czerwona – klimat zimny,

- Hindusi, Arabowie – odmiana żółta – klimat suchy, gorący,

- Europejczycy- odmiana biała – klimat wilgotny, zimny,

- Murzyni – odmiana czarna – klimat wilgotny, ciepły.


G. Cuvier (1812), przyjął za kryterium barwę skóry, wyodrębnił trzy rasowe odmiany człowieka:

- białą (lecoderma),

- żółtą (xantoderma),

- czarną (melanoderma).




Rasa- jest to zatem mniej lub rzadziej izolowana populacja, zasiedlająca wspólne terytorium, różniąca się od innych populacji tego samego gatunku częstością występowania pewnych genów, a różnice między rasami mają charakter ilościowy.





Dymorfizm płciowy


Dymorfizm płciowy- gr. di- podwójny, morphe- kształt. Pojęcie to oznacza zróżnicowanie (dwupostaciowość) właściwości fizycznych, funkcjonalnych i psychicznych zależnych od płci, określa więc dwukierunkowe przeobrażenia cech człowieka.


Płeć- oznacza zespół cech odróżniających w obrębie gatunku osobniki męskie, wytwarzające plemniki, od osobników żeńskich, wytwarzających komórki jajowe. Proces biologiczny, w trakcie którego kształtują się różnice między osobnikami męskimi i żeńskimi nazywany jest różnicowaniem płciowym. Proces ten uruchamiają geny i hormony (androgeny i estrogeny), ale w trakcie rozwoju regulują go również czynniki środowiskowe.


Załóżmy istnienie dwóch typów hiperseksualnych, czyli 100% mężczyzny i 100% kobiety:


Typ morfologiczny sylwetki skrajnie męski- 100-procentowy mężczyzna, ma większe rozmiary ciała w porównaniu z kobietą, dużą głowę i mocny kark, potężną klatkę piersiową, silnie rozwiniętą obręcz barkową, wąskie biodra, wąską miednicę, silne mięśnie z wyraźną rzeźbą, małą ilość tkanki tłuszczowej;


Typ morfologiczny sylwetki skrajnie żeński- 100-procentowa kobieta, charakteryzuje się mniejszymi w stosunku do mężczyzny rozmiarami ciała, małą głową, łagodnymi rysami, słabo rozwiniętą obręczą barkową, szerokie otłuszczone biodra, długi tułów w stosunku do kończyn, znaczny biust, wcięta talia.


Każdy niemal osobnik wykazuje w ukształtowaniu cech swojego morfotypu bardziej lub mniej zaznaczone cechy charakterystyczne dla płci przeciwnej, co określa się jako gonadomorfizm.

Np/ znamiona maskulinizacji cech budowy dziewcząt i kobiet określa się terminem wirilizm. Wirilizacja budowy przejawia się zwykle w męskim typie owłosienia- hirsutyzmie, przeroście łechtaczki, w męskich proporcjach budowy ciała, przeroście krtani.


Pojęcia płci:

- płeć genetyczna- (chromosomalna)- wyznaczają ją przekazywane przez rodziców chromosomy płci – chromosomy XX oznaczają płeć żeńską, natomiast XY płeć męską.

- płeć chromatynowa- określa ją obecność białek Barra (chromatyna płciowa) w jądrach komórek kobiet lub ich brak u mężczyzn.

- płeć gonadalna- wyznaczana jest przez formowanie się typu gonady- jąder u mężczyzn i jajników u kobiet. Płeć gonadalna powstaje w początkach 7 tygodnia życia wewnątrzłonowego.

- płeć hormonalna- (metaboliczna), determinowana przez wydzielane hormony, które wpływają na rozwój cech płciowych- estrogeny u dziewcząt i androgeny u chłopców.

- płeć somatyczna- (fenotypowa)- jest określana rozwojem wewnętrznych narządów płciowych oraz zewnętrznych narządów płciowych np. piersi i srom u kobiet, a prącie i moszna u mężczyzn. Płeć somatyczną można określić od początku 3 miesiąca życia wewnątrzmacicznego. Ponadto wszystkie cechy budowy ciała tworzą pojęcie płci somatycznej.

- płeć metrykalna- (prawna, socjalna)- czyli ta, która zostaje ustalona po urodzeniu;

- płeć psychiczna- związaną jest z poczuciem przynależności do określonej płci.




Cechy płci dzielimy na:

- pierwszorzędowe cechy płciowe- gonady: jajniki u kobiet i jądra u mężczyzn;

- drugorzędowe cechy płciowe- u kobiet są to wewnętrzne narządy płciowe- jajowody, macica, pochwa oraz zewnętrzne- wzgórek łonowy, wargi sromowe, gruczoły przedsionkowe i piersiowe; u mężczyzn wewnętrzne narządy płciowe- nasieniowody, pęcherzyki nasienne, gruczoł krokowy, gruczoły opuszkowo-cewkowe i zewnętrzne-penis;

- trzeciorzędowe cechy płciowe- są cechami osobowości i sposobu zachowywania się: sylwetka ciała, tonacja głosu, typ owłosienia, owłosienie twarzy, ciała, sposób poruszania się oraz cechy psychiczne;

- czwartorzędowe cechy płciowe- to cywilizacyjno-kulturowe czynniki wzmagające cechy płci oraz jej identyfikację. Są wśród nich:

- formy językowe: on, ona,

- przyjmowane cechy ubioru,

- sposób uczesania włosów;

- wybór zabawek,

- wybór dyscypliny sportowej,

- wybór form pracy,

- w sferze psychiki i zachowań- cechy męskie: odwaga oraz instynkt opiekuńczy, a żeńskie: kokieteria, czułość, wstydliwość.


Różnice między kobietą a mężczyzną występują również w budowie szkieletu.

Szkielet kobiety jest mniejszy, delikatniejszy i lżejszy, czaszka męska jest większa, posiada większą pojemność mózgową –ok. 1500 cm3, niż kobieca 1300 cm3.

Dużą wartość diagnostyczną dla określeń płci szkieletu posiadają kości miedniczne.

Miednica kobiet jest krótsza, szersza, z bardziej na boki rozstawionymi talerzami.

Przeciętnie większy jest zakres ruchów w stawach u kobiet niż u mężczyzn.

Zewnętrznie widoczne są też odmienności typu owłosienia (brak zarostu twarzy kobiet), panuje przekonanie, że hirsutyzm częstszy jest u córek, które morfologicznie bardziej podobne są do swych ojców niż matek.
To tylko początek pliku. Cały plik zajmuje 620.50 kB. Pobierz całą treść w pliku.

Podziel się

Komentarze (0)

Czy wiesz, że...

... dajemy Ci 100% gwarancję satysfakcji. Jeśli nie będziesz zadowolony z materiałów zwrócimy Ci pieniądze za SMS!